Waar ik heel benieuwd naar ben is,.. de terugkeer in de maatschappij. Hoe is dit gegaan. En de porf hulp was die toereikend of misschien teleurstellend. Was er nog genoeg motivatie om iets te bereiken.

ik ben in de laatste vijftien jaar 3 keer psychotisch geweest, dit komt dus duidelijk door verranderingen van emoties,ik word verliefd en binnen een week zit ik midden in een psychose. ik rook trouwens wel weed, en heb ook regelmatig cocaine gebruikt.jaren lang heb ik zyprexa geslikt, maar hier ben ik een half jaar geleden mee gestopt omdat mijn leven heel rustig verliep. deze week wou ik heel enthousiast proberen informatie te zoeken op de computer om een stichting te beginnen voor een bepaalde doelgroep. de hele week ging dat goed.tot dat ik op het scherm iets zag staan wat op mijn situatie sloeg,meteen kreeg ik het gevoel dat ik per telefoon afgeluisterd werd. maar ook vrijwel meteen realiseerde ik me dat ik zomaar weer een psychose binnenstapte. ik weet niet op het direct helptmaar ik heb wel direct zyprexa geslikt en ben even gestopt met het inwinnen ven informatie waar ik mee bezig was. ik ben blij dat ik nu de psychose herkende en me kon concentreren hier uit te blijven. wel baal ik vreselijk dat ik niet gewoon een tijd enthousiast ergens mee bezig kan zijn zonder dat dit gebeurd.het lijkt erop dat oppervlakkig en niet te diep nadenken bij mij psychoses kan voorkomen. en dat terwijl ik me zo graag wou verdiepen in het onderwerp waarover ik informatie aan het zoeken was.ik gun mezelf voorlopig maar een paar dagen rust maar ik baal vreselijk. ik wil me verdiepen in dingen zonder dat ik meteen psychotische kenmerken krijg. ik zou heel anders leven als ik zou weten deze aanleg niet te hebben. voel me beperkt. ik voel me trouwe4ns bijna nooit depressief en ben optimistisch van aard. ik ben als alleenstaande moeder heel gelukkig samen met mijn kinderen die inmiddels teeners zijn, ze zijn overgens ook gelukkig met mij, ik denk dat ik alleen maar baal dat ik niet echt een studie of zo kan beginnen zonder het hele verhaal op mijzelf te betrekken. vind het nogal balen dat ik hier rekening mee moet houden

08:29
hoi be jadek ben 28 jaar heb zware pschychose achter de rug gehad begon ik was ziek op maandag en die vrijdag ervoor had ik ruzie gehad met me huisarts astetente dat het te lang duurde me vader had 40 graden koorst en hij is 70 jaar op die maandag werd ik zo ziek dat ik me bed niet uit kon komen en lopen alen trillen en hooftpijn braken zij e moeder bel de huisarts okey en zeg dat die moet komen kan niet zelf daarheen me moeder beld hij zegt kan niet komen kreeg kuur die kon ik afhaalen bij de apotheek me moeder gehaald ik nemen die tableten kuur voor 3 dagen was dat ik op woensdag nog zieker geworden in de avond ik naar ziekenhuis daar moest ik bloed prikken voor onderzoekje maar ik was so siek en zo lang wachten kon niet meer ben naar huis gegaan heb gezegt dat ik naar me huisarts ga op vrijdag ben ik toen gegaan kreeg formelier mee spoed bloed prikken ik na ziekenhuis bloed geprikt beld die mij in de middag dat ik moest komen

ik zij okey dokter kom eraan ik na hem toe zegt die opeens je hebt atteriites temporales dat is ontstekeing aan je rechterkant bij je slaap ik okey ik na huis thuis aangekomen zet ik laptop aan zoeken wat dat is noit van gehoord ik schrok me kapot ik dacht dat kan niet dat heb ik niet en dat komt bij oude mensen voor ben 28 jaar heel kutweekend geslapen allen aan de gedachten ik ga blind worden maandag ochtend 7.30 sta ik bij die huisarts praktijk te wachten dat die opengaan 08.00 open ik wil de dokter spreken even later kreeg ik hem te spreken heb slecht geslapen en die ziekte heb ik niet jawel dat heb je wel en als je tablet niet neemt dan word je blind okey ik weggaan 2 weken later werdnog hooftpijn mislijk braken bla bla moest ik weer bloed prikken ik weer naar hem zegt die opeens me dosis word verhoogt na 60 mg per dag ik bang geworden en

kreeg ook 20 mg temazipan mee en buik tabletten en bla bla 2 weken later met inemen van zeker 8 tableten wat ik moest van hem begon ik rare egedachtens te krijgen wat ik nooit gehad heb in me leven gebruik ook geen weed of dergelijke allen weekend stappen en pils meer niet ik begon me achterna te voelen door recherche intepol en iedeeen het werd steed erger en erger ik vertrouwde me familie schoonfamilie niet meer en me tandarts die kies trok dacht dat die zender had geplaats en ovveral zoeken naar cameraas en zenders dacht zelf dat ze me auto hadden verwiseld na anderen vol met cameraas reed toen honderden kilometers dag en nacht sliep maar 1 of 2 uurtje ook al slikte ik 20 mg temazipan en trainde ook heel veel en rende kilometers om die mensen van interpol kwijt te raken was toen echt overtuigt en dat me schoonmoeder vergif in me eten en kofie deed ik belde interpol en recherche roermond en viel hun lastig waarom ze achter me aanzaten ik deed niks ben allen ziek is niet verboden zij ik toen ik nam me tabbleten keurig op tyd en precies wat de dokter zij want was ook bang om blind te worden hoe moest ik dan vluchten voor hun die achter me aanzatten en overal cameraas plaatsen aanstekerst en dingetje die ik verzaameld had allemaal in ieen zak

gedaan en had boekje daar schreef ik alle kentekens op van die autoos op die ik zag en toen dacht dat het voor mij was na ben toen ook naar de politieburo gegaan en heb gezegt kom aangifte doen tegen me tandarts waarom omdat hij zender geplaats okey zij die ik wacht in de wachtkamer op die politie agent toen kwamen 2 mannen binnen liepen gelijk waar ik was bij die wachtkamer vond ik vreemd want toen was alles verdacht bij mij vertrouwdeniks nopes niemand ik smile op me gezicht was toen blij ik denk nou heb ik gelijk ben niet dom opeens riep die agente mij toen lachte ik eindelijk ik liep langs die 2 mannen 1 van die mannen zij tegen mij dat lachen gaat je vergaan ik dacht toen nou opleetten dta klopt niet ik naar binnen hele verhaal verteld over interpol dast ze achter me aanzatten en dast de tandarts zender geplaats heeft bla bla bla werd die agent gebeld onder de aangifte wat ik wou doen zegt die dat heriner ik me precies nog dat

rregel ik wel want ik weet nog precies wat ik allemaal heb meegemakt en wat er gezegt is geworden ik wou ook dat 2 agenten meegingen na ziekenhuis om die zender te zien ik dacht en was echt overtuigt niet normmaal ik klaar met me verhaal zij die agent was dat het ja ik pak effen je vrklaringen ik wou ook dat die opgepakt werd voor poging doodslag en zware mishandeling bla bla komt die agent met de verklaringen in ze hand zegt die opeens hier teken ik zij nee eerst lezen nee teken met harde toon ik zei okey kom maar deed net of ik ging teken en pakt die verklaringen uit ze hand en zag snel iets over gek in die verklaring allen dat ik bedacht me geen moment en nam een sprind na de deur hij schreeuwde nog hierblijven maar ik was toen getraind snel niet normaal ik rende van politieburo naar huis 7 kilometer ik meen dit wat ik zeg ik heb alles bewaard echt alles klappers vol met bewijzen ze wouden me opsliuten in gekkenhuis omdat ik hun dag en

nacht belde en in me voice mail had ingesproken irechercher intepol volg me niet echt ziek was ik toen en was niet meer op deze plannet die agent had ook valse veklarin afgelegt dat ik niet gezegt hebt dat ik deweg helemaal kwijd was en dat en gekgeworden was en dat ik in amsterdam was op schiphol en dat toen interpol achter mij aanzat dat sweer ik op me moeder dat ik dat niet gezegt heb weet precies nog wat ik toen gezegt heb toen ik in die viezepschose was ik ben toen na me huisarts gegaan en zij door jou komt dit allemaal ik ben niet ziek geweest en jij hebt mij ziek gemaakt hij zij nee jij hebt die atteriites temporales ik zij ben 28 niet 60 meneer de dokter me familie en schoonfamilie geonnen zich erg zorgen te maken vertrouwde hun niet de galzenwasser niet vreemde telefoontje als iemand van hun gebeld werd dacht ik voor mij nieuwe fornuis

dacht ik zit camera in van interpol bla bla bla na 2 maande rondrennen en op de vlucht ga ik na me huisarts weer ging elke dag bijna daarheen was ook zo bang dat ik er een einde aan wou maken liep na station en wou voor de trein springen heb in me telefoon tal van berichtjes geschreven en opgeslagen in concepten dat ik klaar was met vluchten en van me vriendin familie heel veel hou en vluchten zat ben en dat ze hun moeten aanklagen als ik dood ben bla bla heb zelf uitvaard verzekering willen afsliuten voormezelf me vader flipte helemaal uit tegen mij toen ben je gek geworden daar zit je hele leven aan aan maar hij wist niet wat me bedoeling was ik zij allen als ik dood ben door tabletten tegen me familie heb klappers vol met medicatie afspraken blablabla alles bewaard ik toen bewijs echt ziek was ik toen maar godzijdank ben ik nog in leven ik liep tal van keren na station notmaal rende ik ik dacht toen nou gaat gebeuren elke keer als ik daar stond

dacht ik godzijdank dit overleef ik zonder benen en dan hoe moet ik dan vluchten echt ben gelukig dat ik zo dacht toen ben blij want ik weet anderen mensen komt ook bij hun en die springen ik godzijdank van niet en dacht zo dit overleef ik zonder benen en dan hoe moet ik vluchten ik weer na huisarts kreeg nieuwe dokter die gespcialiseerd was in atteriites temporales zij hij dan een vrouw want hij werd gek van mij denk ik want gaf hem de schuld werd ook dikker en breder echt veel breder dan nou ik tilde en traindede hele dag voor tegen me achtervolgers wegte komen hij was zeker bang van mij geworden dacht die zeker geef ik hem mooie blonde vrouw dat was ze teminste en die riep me veel op en praten veel met mij over de ziekte die ik had blbla opeens geven moment zat ik in de wachtkamer bij hun en kwam die secatreseen waar ik paar maanden

geleden ruzie mee had om me vader me vriendin was erbij toen en de wachtkamer was vol met mensen zegt ze jadek crisesteam bij jou thuis me vriendin sprak haar daar op aan dat is niet netje kan je ook onder vier ogen zeggen ik richting huis gelopen met me vriendin zij dacht dat ik nou opgepakt zou worden door paar man ze was beetje aan huilen ik zij maak je niet druk ik sla ze neer was toen goed getraind en snel ik thuis aangekomen zit er meneer en vrouw hoi ik zeij gelijk julie pasjes nou zien anders praat ik niet met julie vertrouwde hun niet ik zag me moeder huilen toen dat doet pijn als eraan terug denk lieten ze pasje zien van hun alles vertellen ik zij was het zat ga op vakantie zij die absuut niet dan word je opgepakt bla bla bla hebben me 2 keer toe proberen op te sluiten in gekkenhuis en in het ziekenhuis in gesloten afdeling maar was toen bang dat ze me gingen vermoorden met meer medicijnen ben beide keer gevlucht niemand van me

familie wou teken tegen mij dat doen ze nooitben godzijdank niet opgenomen anders weet ik zeker dat ik hier niet zat en dat ik gewoon stil leven bestaan in het gekkenhuis terwijl ik nooit zo was de huisarts heeft me zo gemaakt kreeg toen zyprexa 20 mg voorgeschreven me vriendin zij ook dat dat komt door prednison 60 mg iik zei dat ook en niemand gelooftd dat dan net ik zyprexa nemen en me dosis prednison werd weer 20 mg per dag opeen geven moment kwam ik stap voor stap in de werled terug godzijdank begon ik de werkelijk heid tezien voelde me opeens geen energie meer was op godzijdank geen achtervolging waan geen zenders zoeken geen aanklachten ligen bij interpol en tandarts heb wel alles nog tot op de dag van vandaag opeens werd ik van crisisteam na gewoon pschychater geplaats die ging ik heen werd opeens in april 2010 erg ziek me moeder beld de dokter hij kon niet komen moest daarheen ik met moiete daarheen ben daar in de praktijk

omgekiept en per ambulance na ziekenhuis vervoerd daar onderzoekjes me lichaam was teon op was van 2010 dec aan rennen werd opgenomen kreeg 2 mri scans en bloed onderzoekjes alles bleek goed te zijn werd geen atteriites temporales gevonden en zij die neuroloog dat ik dat nooit gehad had en dat ik iets anders had en troouwens ik heb geen biobsie gehad dat had nooit plaatsgevonden en niet binnen 24 uur verwijzing na ineternist volgens de nhg richtlijnen blabla ik ben toen uit mezelf ziekenhuis verlaten omdat ik onrustig was en kon niet tegen die afdeling waar oude mensen zaaten voelde me opgelucht echt toen ik te hooren kreeg dat ik dat niet had en dat ik iets anders had ik toen na huis en pschychater 1 elke week kreeg steeds te hooren die tabletten moet je slikken anders komt pschise terug bla bla bla maar werd dik dik dikker en stil was ik was

mezelf niet eten allen maar en voelde me kloten wat er gebeurd is met met en dat was het maar de pschychater wist het beter ik bedacht me toen dat is niet aangeboren zit niet in me genen ik stop met zyprexa en zeg gewoon niks kijken hoe ik me dan voel okey zo gezegt zo gedaan na 3 weken begon ik meer te praten minder te eten werd steed beter en beter voeld me mezelf weer terug te komen heerlijk gevoel ben toen elke keer na pschychater gegaan verhoogt die zyprexa van 20 na 30 mg ik zij voel me goed allen begrijp ik niet dat ik zo dacht over alles en achtervolgt werd het hele verhal om korttesluiten ik al die tyd tablleten besteld moest van hem dan deed ik dat maar nam ze niet dat was april 2010 we zitten nou 13-2 2011 nog geen pschychose gezien en ben al die kiloos kwijd en praat weeer normaal en eet normaal niet als idioot ben

ook in semtember pas na nieuwe huisarts gegaan en de mijne geen een keer mij opgeroepen voor bloed onderzoek als je atteriite temporales hebt moet je maandelijks onderzocht worden zo zie je maar weer ben bij mij huisarts geweest ik zeg tegen hun mijn medische dosier heb nieuwe huisarts okey kom maar morgen ik opgehaald kwam die huisarts gelijk na u nieuwe dokter brengen okey ik gebracht s morgen in de midag beld die mij ik schrok wat is nou hij zegt ik moest komen ik daarheen gelijk bloed prikken foto hart onderzoekjes van alles okey ik weg de dag erna beld die mij dat ik gezond ben godzijdank met al die medixcijnen kon je ook ziekte oplopen denk ik maar me pschychaetr gebeld nou zij ben gestopt nee dat doe je niet dan komt

pschychose terug hoe lANG AL IK ZIJ 1 MAAND HIJ ZIJ GELIJK WEER BEGINNEN MET 15 MG IK ZIJ OKEY DOEI BEN TOEN NAAR NIEWE PSCHYCHATER GEGAAN HEB OVER MAAND AFSPRAAK DAARMET HUN HEB IK CONTACKT GESTOPT HEB ALLEN 20 MG TEMAZIPAN NODING MEER NIET EN SLIK ZYPREXA AL 8 MAANDENNIET HEB JUISTE KEUZE GEMAAKT HEB ME KOPIE GELIKIG ERBIJ GEHOUDEN NOU ALLEN WAT IK HEB IS DAT IK ALLES KAN HERINEREN EN SLECHTSLAAPE EN MEER NIET DAT WAS MIJ VERHAAL DAT LUCHT OOK OP GR JADEK

Het is iets complexer als hier wordt voorgesteld:
Een psychose is een gedragspatroon waarbij de persoon kortdurend of langdurig leeft in een denkbeeldige realiteit. Deze realiteit noemt men waan (delier).

Opmerking:

- delier, waan (Fr. délire, Eng. delusion) mag men niet verwarren met delirium = delirium tremens (Fr. en Eng. delirium)

- voor de Amerikanen is psychose en schizofrenie synoniem.

OORZAAK
Bij de acute psychosen is er meestal een scheikundige oorzaak (bv. drugs) of een sterke psychische stress (bv. gijzeling) of stemmingsstoornis (bv. zeer zware depressie). De chronische psychosen, zelfs als ze plots ontstaan, wijzen meestal op een sterke ontwikkelingsstoornis van de persoonlijkheid.

HET PSYCHOSEMECHANISME
Net zoals bij de depressie moeten er twee voorwaarden vervuld zijn opdat een psychose zou kunnen bestaan:

1. een irreële manier van denken, waarbij de associaties niet gecontroleerd en gecorrigeerd worden met andere kennisgegevens.

2. een gestoorde scheikundige toestand in de neurotransmitters: een te sterke concentratie van NA en DA.

Zodra de situatie geïnstalleerd is, zullen beide bovenstaande elementen elkaar versterken, zodat het bij de behandeling geen zin meer heeft zich af te vragen wat de oorspronkelijke oorzaak of stoornis was.

UITLOKKENDE FACTOREN
1. Psychisch. Zoals voorheen uiteengezet, worden wij geboren zonder realiteitszin. Een kind dat "speelt" leeft strikt genomen in een waanwereld. Het is slechts mettertijd dat wij een realiteitsbesef en -controle krijgen. Voorwaarde is echter, dat wij ons in die realiteit vrij goed leren voelen, m.a.w. dat het voor ons aangenamer is realistisch te zijn dan in onze fantasmatische wereld te leven. Overigens is het realiteitskarakter van onze denkwereld nooit 100%. Ook een neuroticus (en dat zijn wij allemaal) is voor een deel irrealistisch, bv. als hij zich inbeeldt dat hij een fantastische indruk maakt, terwijl men hem in feite jaloers of spottend bekijkt.

2. Biochemisch. Het evenwicht in onze hersenen is zeer kwetsbaar. Zelfs een beetje alcohol kan het al verstoren. Het is dan ook begrijpelijk dat wij "doorslaan" bij hoge koorts ("ijlen"), drugs, virale herseninfecties, en dat sommige mensen biochemisch net een te sterke activiteit van bepaalde neurotransmitters hebben.

BEHANDELING
A. MEDICATIE: DE NEUROLEPTICA
Dit zijn medicamenten die de concentratie van sommige neurotransmitters (vnl DA, 5HT en NA) verlagen, waardoor zowel het angstniveau als de hallucinaties verminderen, en waardoor dan een beter contact (bv. psychotherapie) en sociale reïntegratie mogelijk worden.

B. PSYCHOTHERAPIE
Meer nog dan bij depressie maakt de geestelijke toestand van de patiënt benadering met gesprekstherapie, en zelfs soms gewoon contact, onmogelijk. Bij de acute psychosen beperkt men zich trouwens tot medicatie, tenzij een aanpak van de persoonlijkheid gewenst is (bv. bij verslaving).

Wordt er wel therapie gegeven, dan kan dit slechts na opklaren der waandenkbeelden door medicatie. In principe wordt hetzelfde schema gevolgd als bij neurosen, de behandeling mag niet zo frustrerend zijn, zodat de fasen compensatie en winnen van vertrouwen heel veel tijd in beslag zullen nemen. Een geslaagde psychotherapie bij psychotici is een waar psychisch heropvoedingsproces, neemt jaren in beslag, en is zelden volledig succesvol.

INDELING
Men deelt de psychosen in in acute en chronische. Deze laatste zijn het meest bekend en frequent (vnl schizofrenie).

A. DE ACUTE PSYCHOSEN
1. ACUTE VERWARDHEIDSPSYCHOSE
SYNONIEMEN
Confusionele psychose, acute waanzin.

BEPALING
Een plotse opstoot van verwardheid, waandenkbeelden, hallucinaties, gedragsontremmingen, omdat een, vaak fragiele (=kwetsbare) persoonlijkheid tijdelijk decompenseert door een organische oorzaak. Dit kan uren tot maanden duren.

OORZAAK
Is hier vaak onbekend; soms zijn organische factoren aan te tonen: intoxicatie (bv. LSD), avitaminose, virale infectie, meningitis, hoge koorts ("ijlen"), uremie, encefalitis.

Ook het delirium tremens is hier een vorm van. Wordt besproken bij alcoholisme.

SYMPTOMEN
Hierbij overweegt de verwardheid, doch er zijn ook wanen, hallucinaties, ontremmingen. Ook fysische symptomen, zoals centrale hypertermie, en als complicatie dehydratatie.

BEHANDELING
Neuroleptica, rehydratatie. Soms is elektroshock de enige afdoende therapie. Onbehandeld evolueert het vaak tot de dood.

2. PSYCHOTISCHE DECOMPENSATIE
("bouffée delirante")

OORZAAK
Een (subjectief) enorme of langdurige frustratie. Soms na zware fysische uitputting, bv. vlucht uit concentratiekamp. Soms na zwangerschap ("postpartale" of "puerperale" psychose of "depressie"). Bij debiliteit, orale karakterneurose. Soms is het het eerste teken van een beginnende schizofrenie. Soms gebeurt het in het kader van een manisch-depressieve ziekte: delirante melancholie, minder vaak bij manie.

SYMPTOMEN
Zoals bij verwardheidspsychose, doch vooral wanen en hallucinaties. De verwardheid is minder belangrijk en soms afwezig.

BEHANDELING
neuroleptica, en eventueel antidepressiva.

B. DE CHRONISCHE PSYCHOSEN
Deze duren jaren-, en zonder behandeling meestal levenslang, buiten enkele lichtere gevallen.

INDELING
Al naargelang de leeftijd waarop een chronische psychose begint, heeft zij een ander aspect en een andere naam. Het verschil wordt vooral veroorzaakt door het feit dat patiënten, die pas op latere leeftijd psychotisch worden, al vele jaren "normaal" hebben geleefd, zodat zij beschikken over tal van normale denkpatronen en sociale reflexen, waardoor hun ziekte hen minder stoort in hun contact met de buitenwereld.

Overzicht:
Over het algemeen wordt men psychotisch tussen
0-10 jaar: autisme
10-20 jaar: hebefrenie
20-40 jaar: schizofrenie
na 40 jaar: paranoia

SOORTEN
1. KINDERLIJK AUTISME
BEPALING
Een zeer vroeg optredende chronische psychose.

OORZAAK
Wellicht organisch: aangeboren hersenletsels, in de buurt van de hersenstamzone die de aanacht regelt. Meer jongens, omdat hun hersenen op zeer jonge leeftijd in vergelijking met het meisje over minder herstelmogelijkheden beschikken.

SYMPTOMEN
Bij 1/3 epilepsie. Contactstoornissen: in zichzelf gekeerd, niet spelen met anderen, geen richtreflex, communicatie door gebaren, geen oogcontact. Weigeren iets te leren, geen besef van gevaren. Hyperactiviteit, stereotype bewegingen, manie om voorwerpen te laten draaien. Weerstand tegen veranderingen, abnormale gehechtheid aan bepaalde voorwerpen. Soms fascinering door bepaalde zintuiglijke prikkels, bv. urenlange handbewegingen.

BEHANDELING
Met enorm veel (jarenlang) geduld trachten het contact te leggen. De ouders hebben hierbij veel steun nodig. Er is een Vereniging voor Ouders met Psychotische Kinderen (VOPK).

2. HEBEFRENIE
Een "arme" vorm van schizofrenie, d.w.z. met weinig of geen wanen en hallucinaties.

Ontstaat tussen 10 en 20 jaar, vaker bij debielen. Men spreekt ook soms van "Propfschizofrenie" (Du. = "geente" schizofrenie).

Vooral regressie tot primitief, ontremd en ongestructureerd gedrag. Inadequate emotionele reacties zoals grimassen, zinloze lachbuien, "onnozel" doen.

3. SCHIZOFRENIE
Schizofrenie is een psychose waarbij de waan ongestructureerd is en dus voor ons oninvoelbaar.

OPMERKING of Misverstanden rond schizofrenie

Er bestaan nogal wat misverstanden over wat schizofrenie eigenlijk is. Het van oorsprong Griekse woord schizofrenie dat letterlijk “gespleten geest ” betekent, heeft tot een van de misverstanden geleid. Mensen die aan de ziekte lijden hebben:
• geen gespleten persoonlijkheid;
• geen hersenen, die gespleten zouden werken;
• geen gespleten geest.

Schizofrenie wordt niet veroorzaakt door de manier waarop ouders, met name moeders, met hun kinderen omgaan. Ook wordt de ziekte niet veroorzaakt door het gezin of de maatschappij. Schizofrenie is geen zeldzame aandoening. De term "schizofrenie" wordt door leken (en journalisten) vaak verkeerd gebruikt: ze hebben de neiging om gewone (neurotische) ambivalenties, incongruenties tussen wat men voelt en denkt, of zelfs inconsequenties tussen sommige principes en bepaalde toepassingen als "schizofreen" te bestempelen.

De echte "splijting van de persoonlijkheid" die met "schizofrenie" bedoeld wordt is echter van gans andere aard: het is niet zozeer het uiteenvallen in twee gelijkaardige elementen, maar een dissociatie tussen het "observerende ik" en het "handelende ik". Het is alsof men z'n eigen observator wordt, dat men het gevoel krijgt dat het niet het "ik" is dat handelt, maar iemand anders in zich. (zie hiervoor Meervoudige Persoonlijkheids Stoornis (MPS)

Het psychotisch worden is een langzaam proces dat in feite reeds begint in de vroegste kinderjaren doch pas op de leeftijd van 20 a 40 jaar duidelijk wordt. Hoe jonger dus de schizofreen, hoe moeilijker het is een diagnosis te stellen.

Door een gebrek aan kansen op slagen, of door een te hoog angstniveau, is de persoon er nooit toe gekomen om technieken te leren waardoor hij succes kan hebben in de realiteit. Dit leidt bij hem tot een groeiend gevoel dat hij niets kan, waardoor hij nog minder zal gaan experimenteren, en aldus terecht komt in een vicieuze cirkel. Door dit gebrek aan contact met de realiteit komt hij weldra tot de overtuiging dat ook de realiteit en hijzelf anders zijn dan de anderen. Hij gaat meer en meer leven in een denkbeeldige wereld die voor ons steeds minder invoelbaar is. Zijn gedrag is alleen te verklaren vanuit zijn waanwereld en voor ons onbegrijpelijk als we de gebruikelijke interpretatienormen aanleggen.

1. Te weinig succes
In vele gevallen is de relatie (communicatie) met de ouders gestoord in die zin dat het kind voortdurend dubbele boodschappen ontvangt: een gedrag dat hij van zichzelf goed zou vinden wordt onmiddellijk door de ouders overladen met sterke schuldgevoelens.

Of de ouders delen aan het kind mee het graag te zien, maar uit hun gedrag blijkt het tegendeel. Bv. de ouders zeggen: "je moet onafhankelijk zijn". Ofwel ouders die nooit antwoorden op de inhoud van de opmerkingen van het kind maar wel op de al dan niet aanwezige bijbedoelingen. Op die manier krijgt de persoon meer en meer de indruk niet echt zichzelf te kunnen zijn, en krijgt mettertijd allerlei eigenaardige gevoelens over zichzelf.

2. Aangeboren factoren
Hoogstwaarschijnlijk een te hoge concentratie van sommige neurotransmitters waardoor:
- het angstniveau te hoog ligt, waardoor schijnbaar onbelangrijk mislukkingen bij het kind een enorme angst kunnen veroorzaken; zo gaat het abnormaal reageren op een in feite normale opvoeding.
- door de te hoge concentratie aan neurotransmitters kan de persoon gemakkelijker gaan hallucineren.

VOORKOMEN
Ongeveer 1-2% van de bevolking is schizofreen. Is een der ouders schizofreen dan heeft het kind 15% kans het te worden. Zijn beide ouders schizofreen dan heeft het kind 50% kans. Dit wijst dus op een zekere erfelijkheid, doch ook op een enorm belang van opvoedingsfactoren.

SYMPTOMEN
1. Wanen

A. Wanen over zichzelf
1) vreemdheidsgevoelens: je ervaart je eigen persoon als opgebouwd uit twee "ikken", je hebt de indruk dat het iemand anders is die voor je praat, je hebt de indruk dat je je eigen observator bent.

Opmerking: dit vreemdheidsgevoel kan ook voorkomen bij normale mensen, bv. bij lichte alcoholinname, of na een infectieziekte.

Deze vreemdheidsgevoelens leiden mettertijd tot depersonalisatie, waarbij men het gevoel heeft niet echt zichzelf te zijn, m.a.w. een gestoord lichaamsschema vertoont. Soms gaat het tot mentaal automatisme: de persoon heeft de indruk dat zijn gedachten, zijn geest in feite onder de invloed staan van iets buiten hemzelf, hij heeft de indruk dat hij werkt zoals een machine, dat hij de machteloze toeschouwer is van wat er zich afspeelt in zijn geest.

2) gedachtenvlucht en gedachtenjacht: de persoon heeft soms de indruk dat zijn gedachten ofwel zeer snel gaan, ofwel steeds maar trager gaan en soms zelfs wel kunnen geblokkeerd zijn (gedachtenversperring).

B. Wanen over de realiteit
De persoon heeft de indruk dat de realiteit zich anders voordoet dan dat men zich eigenlijk voorstelt. Dit kan uiteindelijk leiden tot derealisaties waarbij de persoon de indruk heeft dat de werkelijkheid anders is dan dat hij ze vroeger heeft waargenomen. Hij krijgt dan een gevoel van bv. déjà-vu, waarbij hij de indruk heeft dat een situatie die hij nog nooit eerder heeft meegemaakt, toch vroeger al heeft beleefd; ofwel jamais-vu, waarbij hij een situatie die hij eigenlijk al heeft beleefd, toch nieuw vindt.

2. Hallucinaties (zinsbegoochelingen)
Hierbij neemt de persoon iets waar wat er in feite niet is. Er is een progressieve overgang tussen illusies (valse waarneming die je onmiddellijk corrigeert) en hallucinaties.

Een hallucinatie ontstaat door een te hoge concentratie aan neurotransmitters in de hersenen, en is hetzij aangeboren (bv. bij schizofrenie), hetzij veroorzaakt door gebrek aan vitamine B (alcoholisme).

Men maakt onderscheid tussen visuele, akoestische, haptische (tast) en kinesthetische (eigen lichaam verandert) hallucinaties.

3. Gedragssymptomen
a) verminderd spontaan gedrag
- catatonie: niet meer bewegen, steeds dezelfde houding bewaren
- catalepsie: als een wassen pop bewogen kunnen worden
- mutisme: zwijgen
- stupor: een soort verlamming van angst
- stereotypieën: steeds dezelfde bewegingen herhalen, een soort actieve catatonie
- echolalie: nazeggen
- echopraxie: handelingen nabootsen
- bevelsautomatisme: prompt de bevelen uitvoeren

Al deze vormen van verminderd gedrag zijn in feite uitingen van een enorme angst om initiatief te nemen. Daarenboven is het een delirante manier van communiceren.

b) toegenomen gedrag
- plotse ongemotiveerde handelingen
- plotse activiteit na langdurige zelfbeheersing ("acting out")
- hyperagressief gedrag
- dwaas en eigenaardig gedrag
- misdadig gedrag (lijkt soms psychopathisch).

De betekenis van al deze gedragingen kan alleen begrepen worden vanuit de inhoud der waangedachten.

4. Contactsymptomen
- Praecoxgefühl (Du.): het vreemde gevoel dat wij (als therapeut) hebben bij contact met een schizofreen (schizofrenie = dementia praecox).

- autisme: het feit dat patiënt leeft in een volledig eigen wereld, voor ons oninvoelbaar. De woorden hebben vaak een andere betekenis, en soms gebruikt hij volledig nieuwe woorden (neologismen).

- discordanties: de waanverhoudingen (voor ons) tussen de verschillende stappen van de redenering, of tussen gedrag en spreken.

SOORTEN
Vaak wordt schizofrenie ingedeeld in type 1 en type 2.

TYPE 1: hierin overwegen de "positieve" symptomen, zoals wanen en hallucinaties. Bij dit type zijn opvoedingsfactoren en scheikundige stoornissen wellicht de belangrijkste. Dit type reageert goed op neuroleptica.

TYPE 2: hierin overwegen de "negatieve" symptomen, zoals catatonie en afstomping. Bij dit type zijn anatomische factoren (bepaalde hersenafwijkingen?) wellicht de belangrijkste. Dit type reageert weinig goed op neuroleptica.

EVOLUTIE
1. Voorfase
Tijdens hun kinderjaren geven deze toekomstige schizofrenen vaak een hypernormale, brave indruk: ze zijn in feite te angstig om zich buiten de opgelegde patronen te wagen. Soms zijn er wel uitingen van grote angst (vluchtreacties, zelfvernielingsdromen) of pogingen tot verzet (meestal negatief verzet), zoals autisme, anorexie.

2. Aanzet
De psychotische decompensatie komt vaak na het begin van een nieuwe levensfase (huwelijk, hogere studies, geboorte kind), of de dood van een ouder.

Het begint
- hetzij in opstoten (opwellingen van hallucinaties, wanen, angst)
- progressief (borderline = grensgeval, "schizophrenia incipiens" = beginnende schizofrenie).

Soms is er een geleidelijke overgang tussen een schizoïde karakterneurose en de psychose.

In de beginfase wordt de psychose gekenmerkt door grote angst, verminderde activiteit (blijven liggen, zitten staren; lijkt vaak op depressie), toegenomen inkeer (observatie van zijn denkprocessen en subliminale proprioceptieve gewaarwordingen), dwanghandelingen en -gedachten, een gevoel onherroepelijk iets verschrikkelijks te zullen ondergaan, enz.

Alle bovengenoemde symptomen zijn echter geen bewijs voor psychose, en kunnen ook in neurosen voorkomen. Dit maakt de diagnosis bij het eerste contact zo moeilijk.

3. Het volledig syndroom
Vervolgens wordt het floriede stadium bereikt: duidelijke waandenkbeelden, hallucinaties, delirant gedrag. Dit stadium is door de medicatie thans zeldzaam geworden.

4. Eindfase
Uiteindelijk komt de patiënt in een schizofrene dementie terecht: een volledige affectieve en intellectuele afstomping.

DIFFERENTIAALDIAGNOSE
Schizofrenie lijkt soms sterk op andere syndromen:

1) in de beginfase
- depressie: beide zijn gekenmerkt door een verminderde activiteit. Het contact is echter gans anders: de depressie is invoelbaar. Moeilijker is het onderscheid met een endogene depressie. Het onderscheid is nochtans belangrijk, vermits antidepressiva bij een beginnende schizofrenie de waan enorm vergroten, wat soms kan leiden tot uitbreken der psychose of zelfdoding.

- obsessie: het verschil is niet gemakkelijk, en wordt slechts duidelijk na een dieper contact.

- psychotische decompensatie (dus geen chronische, maar een acute psychose): als een zwakke (bv. orale) persoonlijkheid erg gefrustreerd wordt, of een zwaar psychotrauma ondergaat, dan kan soms een kortdurende decompensatie optreden, die erg gelijkt op schizofrenie. Is het onderscheid moeilijk, dan spreekt men wel eens van hysterische psychose.

- schizoïde karakterneurose: de grens tussen schizoïdie en schizofrenie is soms moeilijk te trekken. Er is wel al een lichte depersonalisatie, en soms derealisatie, doch er zijn nog geen duidelijke wanen. Blijft zo'n overgangssituatie lang duren, dan spreekt men van een borderline (grensgeval).

2) in de floriede fase
- paranoia: deze wanen zijn meestal sterk gekleurd door wantrouwen, hoewel ze meer invoelbaar zijn dan bij schizofrenie. De waandenkbeelden van de schizofreen kunnen echter paranoïde gekleurd zijn = paranoïde schizofrenie.

- parafrenie: bv. grootheidswaanzin. Goed contact, weinig angst.

- psychopathie: het antisociaal gedrag van de schizofreen kan soms erg gelijken op dat van psychopathie. Bv. iemand die zich verdekt opstelt bij een drukke straat, en in de menigte begint te schieten.

- delirante melancholie: een endogene depressie kan zo diep zijn, dat het contact met de realiteit tijdelijk verloren gaat (psychotische decompensatie): de patiënt gaat waandenkbeelden vormen.

3) in het eindstadium
- vormen van dementie, bv. alcoholdementie, seniele dementie, dementia paralytica (syfilis).
Met bepaalde intelligentietests kan men een goed onderscheid maken tussen psychotische en organische dementie. Een voorwaarde is echter een goed contact, en dit is nu precies het probleem bij de schizofreen.

BEHANDELING
1. Neuroleptica

2. Psychotherapie
Eerst is er een contactfase: de patiënt moet ervaren dat men hem aanvaarden kan. Goedbedoelde doch simplistische uitspraken leiden vaak tot een verslechtering; zo ook zijn de spontane reacties van een normale omgeving in feite zeer geschikt om de schizofrenie te doen verergeren. Soms is het nodig dit contact te leggen lang non-verbale weg (balspelen, massage, meestoeien). Dit eist doorgaans enorm veel geduld.

Dan moet de persoon komen tot een dieper zelfvertrouwen: hij moet gaan voelen dat het mogelijk is effect te maken op de omgeving, op de medemens, dat het mogelijk is begrepen te worden, dat men bedreigingen kan afweren. Via tal van gesprekken en gewoon dagelijks contact moet de psychoticus zin leren krijgen in de normale gedragspatronen.

Groepstherapie is, na een moeilijk begin, vaak zeer waardevol, vooral als er in de groep een permissieve sfeer heerst, en de patiënt er zijn primitieve frustraties (door de schizofrenogene ouder) kan afreageren.

Men moet er wel op letten dat een gunstig genezingsproces niet afgebroken wordt door een vroegtijdig ontslag, wat vaak kan leiden tot hervallen of zelfmoord.

Het probleem voor de therapeut is voortdurend: de grens te voelen tussen een aanvaardende houding die zelfvertrouwen versterkt, en een beschuttende houding die de afhankelijkheid nog verergert.

3. Shocktherapie
Heeft soms succes als de beginnende schizofrenie lijkt op depressie. Vroeger gaf men ook insulineshock (coma's door hypoglycemie).

SPECIALE VORM VAN SCHIZOFRENIE: HET SCHIZOAFFECTIEF SYNDROOM
Hierbij zijn er unipolaire of bipolaire, of soms gemengde stemmingsstoornissen bij een psychotische patiënt. De psychotische symptomen domineren echter. Soms moeilijk te onderscheiden van een delirante melancholie.

4. PARANOIA
BEPALING
Psychose waarbij de waan gestructureerd is, en gekenmerkt door een hoge graad van achterdocht.

Nota:
- paranoïde = neurotische karaktertrek: overdreven achterdochtig
- paranoïsch = lijdend aan paranoia; delirante achterdocht.

OORZAAK
In vele gevallen niet duidelijk. Soms voorafgegaan door een paranoïde karakterneurose. Soms bevorderd door doofheid, debiliteit, langdurige benadelingssituatie (gevangenschap, affectieve ontgoocheling), eenzaamheid. Soms bevorderd door hersenaftakeling: chronisch ethylisme, seniliteit.

SYMPTOMEN (en verschillen met schizofrenie)
Begint meestal na 40 j. (schizofrenie tussen 20-40j.). De waan is gestructureerd, en grotendeels invoelbaar. Het contact is nochtans vaak erg moeilijk. De waan kan vooral sensitief zijn (alles betrekken op zichzelf) of vooral expansief (zich met alles bemoeien). Doch ook de waan der schizofreen kan paranoïde zijn, doch is veel onsamenhangender.

Hallucinaties zoals waarnemen van toebereidselen op moord op patiënt, dreigende voetstappen, gassen door spleten en kieren, lawaai om geestelijk te ondermijnen...

Verdedigingsactiviteiten: verschansen, schieten op bezoekers, niet meer durven eten uit schrik vergiftigd te worden,...

BEHANDELING
- neuroleptica ter vermindering van angst en hallucinaties

- psychotherapie met als bedoeling de waan "in te kapselen" d.w.z. niet trachten weg te praten, maar zodanig in te dijken dat sociaal contact mogelijk wordt, en vicieuze cirkels doorbroken.

5. PARAFRENIE
BEPALING
Psychose waarbij de waan gestructureerd is, doch niet gekenmerkt door achterdocht. Daardoor is er geen vicieuze cirkel van afzondering, en blijft een voldoende sociaal contact en normale levensactiviteit bewaard.

VOORBEELDEN
Grootheidswaanzin, uitvinderswaan, afstammingswaan, spiritistische waan, enz.

EVOLUTIE
In sommige gevallen gaat de omgeving toch spottend en agressief reageren, zodat er achterdocht ontstaat, en het tot paranoia kan evolueren, bv. de dorpsgek.

NOTA
Door velen (meestal Amerikanen) wordt "parafrenie" als een soort paranoia beschouwd, en ze gebruiken de term parafrenie niet. Voor hen is het kenmerkendste voor paranoia dus niet de achterdocht, maar de gestructureerdheid van de waan.

6. CHRONISCHE HALLUCINATOIRE PSYCHOSE
Een persoon die van tijd tot tijd hallucinaties heeft, zonder dat de gedachtengang echt delirant wordt. Is in feite een psychoticus die op de grens der decompensatie leeft (neurotransmittergehalte lichtjes verhoogd).

7. OUDERDOMS- OF AFTAKELINGSPSYCHOSE
Bij seniele dementie, arteriosclerose, tertiaire syfilis, kunnen psychotische beelden ontstaan, vooral met wanen, minder met hallucinaties.