Checklist voor pijn bij demente oudere

Checklist voor pijn bij demente oudere

Een checklist van fysieke en emotionele pijnuitingen moet verzorgers beter in staat stellen om vast te stellen of demente ouderen pijn hebben. Demente ouderen vergeten de pijn en kunnen deze daardoor vaak niet uiten. Ze missen hierdoor zorg die een vergelijkbare patiënt zonder dementie wel krijgt.

Een checklist van fysieke en emotionele pijnuitingen moet verzorgers beter in staat stellen om vast te stellen of demente ouderen pijn hebben. Demente ouderen vergeten de pijn en kunnen deze daardoor vaak niet uiten. Ze missen hierdoor zorg die een vergelijkbare patiënt zonder dementie wel krijgt.

De checklist is ontwikkeld door gezondheidswetenschapper Sandra Zwakhalen, werkzaam aan de Universiteit van Maastricht. De lijst bevat 24 concrete uitingen die kunnen duiden op pijn. Dat varieert van gezichtsuitdrukkingen (grimassen, wenkbrauwen fronsen), via signalen van verzet of afweer (niet aangeraakt willen worden) tot sociaal-emotionele uitingen, zoals verdriet, norsheid of prikkelbaarheid. Op zichzelf kunnen de signalen ook duiden op andere oorzaken, zoals bijvoorbeeld een depressie. De combinatie van signalen is daarom van belang. Hoe meer punten iemand op de checklist scoort, des te groter is de kans dat er sprake is van pijn.

Zwakhalen baseerde de checklist op meerdere vergelijkbare lijsten uit het buitenland. Verzorgers moeten hiermee kunnen achterhalen of een demente oudere last heeft pijn. Het kan nu voorkomen dat een Alzheimerpatiënt blijft doorlopen met een gebroken voet, domweg omdat hij de pijn vergeet. “Het vermoeden bestaat dat in verpleeghuizen veel onnodig pijn wordt geleden. En dat veroorzaakt weer allerlei andere ellende, zoals depressies, verminderde sociale activiteiten of slaapstoornissen”, zegt Zwakhalen.

Door 128 demente ouderen in vergelijkbare omstandigheden dezelfde pijnprikkels te geven, zoals een griepprik, kon worden vastgesteld wat de standaardreacties zijn op verschillende soorten pijn. Ook dagelijks terugkerende handelingen die vaak gepaard gaan met pijn, zoals transport van bed naar stoel, werden op deze wijze getest. Zo kwam Zwakhalen tot de lijst met 24 uitingen. De lijst geeft niet aan waar de patiënt pijn heeft. Dat moet een arts vervolgens nader onderzoeken.

Amerikaans onderzoek

Niet alleen in Nederland is er onderzoek naar de behandeling van patiënten met geheugenproblemen. In Amerika is volop onderzoek hoe verzorgers van mensen met Alzheimer ondersteund kunnen worden. Een simpele training aan mantelzorgers blijkt een patiënt tot anderhalf jaar langer uit verzorgingshuizen te kunnen houden. Dat blijkt uit onderzoek van de New Yorkse School of Medicine. Maar liefst 406 oudere echtgenoten zijn in New York onderzocht die voor hun partner met Alzheimer zorgen . Deze mantelzorgers werden 17 jaar lang gevolgd.

Met de training aan de verzorgers verbetert de kwaliteit van de Alzheimerpatiënten. Daarnaast kunnen de patiënten langer thuis wonen en hoeven ze dus minder snel naar een verzorgingstehuis. Dat kan een enorme kostenbesparing oplevering.  De eerste resultaten van een recenter onderzoek van de National Institutes of Health bevestigen dit beeld.

Een checklist van fysieke en emotionele pijnuitingen moet verzorgers beter in staat stellen om vast te stellen of demente ouderen pijn hebben. Demente ouderen vergeten de pijn en kunnen deze daardoor vaak niet uiten. Ze missen hierdoor zorg die een vergelijkbare patiënt zonder dementie wel krijgt.

De checklist is ontwikkeld door gezondheidswetenschapper Sandra Zwakhalen, werkzaam aan de Universiteit van Maastricht. De lijst bevat 24 concrete uitingen die kunnen duiden op pijn. Dat varieert van gezichtsuitdrukkingen (grimassen, wenkbrauwen fronsen), via signalen van verzet of afweer (niet aangeraakt willen worden) tot sociaal-emotionele uitingen, zoals verdriet, norsheid of prikkelbaarheid. Op zichzelf kunnen de signalen ook duiden op andere oorzaken, zoals bijvoorbeeld een depressie. De combinatie van signalen is daarom van belang. Hoe meer punten iemand op de checklist scoort, des te groter is de kans dat er sprake is van pijn.

Zwakhalen baseerde de checklist op meerdere vergelijkbare lijsten uit het buitenland. Verzorgers moeten hiermee kunnen achterhalen of een demente oudere last heeft pijn. Het kan nu voorkomen dat een Alzheimerpatiënt blijft doorlopen met een gebroken voet, domweg omdat hij de pijn vergeet. “Het vermoeden bestaat dat in verpleeghuizen veel onnodig pijn wordt geleden. En dat veroorzaakt weer allerlei andere ellende, zoals depressies, verminderde sociale activiteiten of slaapstoornissen”, zegt Zwakhalen.

Door 128 demente ouderen in vergelijkbare omstandigheden dezelfde pijnprikkels te geven, zoals een griepprik, kon worden vastgesteld wat de standaardreacties zijn op verschillende soorten pijn. Ook dagelijks terugkerende handelingen die vaak gepaard gaan met pijn, zoals transport van bed naar stoel, werden op deze wijze getest. Zo kwam Zwakhalen tot de lijst met 24 uitingen. De lijst geeft niet aan waar de patiënt pijn heeft. Dat moet een arts vervolgens nader onderzoeken.

Amerikaans onderzoek

Niet alleen in Nederland is er onderzoek naar de behandeling van patiënten met geheugenproblemen. In Amerika is volop onderzoek hoe verzorgers van mensen met Alzheimer ondersteund kunnen worden. Een simpele training aan mantelzorgers blijkt een patiënt tot anderhalf jaar langer uit verzorgingshuizen te kunnen houden. Dat blijkt uit onderzoek van de New Yorkse School of Medicine. Maar liefst 406 oudere echtgenoten zijn in New York onderzocht die voor hun partner met Alzheimer zorgen . Deze mantelzorgers werden 17 jaar lang gevolgd.

Met de training aan de verzorgers verbetert de kwaliteit van de Alzheimerpatiënten. Daarnaast kunnen de patiënten langer thuis wonen en hoeven ze dus minder snel naar een verzorgingstehuis. Dat kan een enorme kostenbesparing oplevering.  De eerste resultaten van een recenter onderzoek van de National Institutes of Health bevestigen dit beeld.