Darmkankeronderzoek: geen camera maar scannen

Darmkankeronderzoek: geen camera maar scannen

Om erachter te komen of iemand darmkanker heeft, waren liters laxeermiddel en een vervelend darmonderzoek nodig. Maar dat verandert dankzij nieuwe medische technieken.

Oud:

liters laxeermiddel slikken; slang met kleine camera in de darmen.

Nieuw:

drie flesjes contrastvloeistof slikken; met CT-scanner driedimensionaal in de dikke darm kijken; onderzoek is pijnloos; kans op complicaties is kleiner. 

Waar wordt het toegepast:

onder andere in het AMC (Amsterdam), Jeroen Bosch Ziekenhuis (Den Bosch), Rijnstate (Arnhem) en Vlietland Ziekenhuis (Schiedam).

Het zal toch geen darmkanker zijn? Een vraag die nogal eens opkomt bij mensen die met serieuze darmklachten naar de dokter gaan. Steeds meer ziekenhuizen gebruiken 'virtuele coloscopie' om darmkanker uit te sluiten. Daarbij hoeft er geen endoscoop (een slang met een kleine camera) in de darmen te worden ingebracht, maar gaat de patiënt door de CT-scanner. Ook hoef je geen liters onsmakelijk laxeermiddel te slikken.

Hele darm zichtbaar

Het AMC speelt een voortrekkersrol bij de introductie van virtuele coloscopie. Radioloog Jaap Stoker van het AMC legt uit hoe het gaat: "Door een buisje – dat zes millimeter dik is en een paar centimeter lang – blazen we via de anus lucht in de darmen. Zo komen alle darmplooien vrij te hangen en wordt de hele dikke darm zichtbaar voor de scanner. Supereenvoudig en het werkt heel goed."

Driedimensionale beelden

Dankzij ingenieuze beeldverwerkingstechnieken, die door de TU Delft zijn ontwikkeld, maakt de computer driedimensionale beelden van de CT-scans. "Het mooie is dat je daardoor ook achterom en opzij in de darm kunt kijken", zegt Stoker. "Zonder dat je de patiënt zelfs maar aanraakt, maak je een reis door de darmen. Je kunt tussen de plooien van de darm op zoek naar poliepen. Meestal zijn die goedaardig, maar ze kunnen uitgroeien tot tumoren."
 
Het grote voordeel is dat het onderzoek veel minder belastend is, terwijl de betrouwbaarheid voor het opsporen van darmkanker net zo groot is als bij de klassieke manier. Stoker: "De meeste mensen vinden de darmvoorbereiding van de klassieke methode het vervelendst. Sommigen zien ook op tegen de slang in hun darmen, hoewel dat achteraf vaak meevalt."

Pijnloos

Bij virtuele coloscopie hoeven de darmen niet helemaal leeg te zijn. Het enige wat je van tevoren hoeft te doen, is drie kleine flesjes contrastvloeistof slikken en een dag vezelarm eten. Het onderzoek is pijnloos en de kans op complicaties is kleiner dan bij een gewone coloscopie met een endoscoop. 

Nadelen zijn er ook. Zo komt er röntgenstraling aan te pas. Stoker: "Maar we kunnen met heel weinig straling uit de voeten." Verder zijn kleine darmpoliepjes (kleiner dan zes millimeter) minder goed te zien op de scan. Stoker: "Maar het risico dat die uitgroeien tot tumoren is
zo klein, dat het aan de betrouwbaarheid van het onderzoek niets afdoet." Ook kunnen opgespoorde poliepen niet tijdens het onderzoek worden verwijderd. Worden er verdachte poliepen gevonden, dan krijgt de patiënt alsnog een endoscopie om ze weg te halen.

Uitsluiten

Als er een ernstige verdenking van darmkanker bestaat, komen patiënten in de meeste ziekenhuizen niet in aanmerking voor virtuele coloscopie. Stoker: "In dat geval is het beter om direct een gewone coloscopie te doen. Maar als het vooral gaat om het uitsluiten van darmkanker, is virtuele coloscopie een prima methode." 

Oud:

liters laxeermiddel slikken; slang met kleine camera in de darmen.

Nieuw:

drie flesjes contrastvloeistof slikken; met CT-scanner driedimensionaal in de dikke darm kijken; onderzoek is pijnloos; kans op complicaties is kleiner. 

Waar wordt het toegepast:

onder andere in het AMC (Amsterdam), Jeroen Bosch Ziekenhuis (Den Bosch), Rijnstate (Arnhem) en Vlietland Ziekenhuis (Schiedam).

Het zal toch geen darmkanker zijn? Een vraag die nogal eens opkomt bij mensen die met serieuze darmklachten naar de dokter gaan. Steeds meer ziekenhuizen gebruiken 'virtuele coloscopie' om darmkanker uit te sluiten. Daarbij hoeft er geen endoscoop (een slang met een kleine camera) in de darmen te worden ingebracht, maar gaat de patiënt door de CT-scanner. Ook hoef je geen liters onsmakelijk laxeermiddel te slikken.

Hele darm zichtbaar

Het AMC speelt een voortrekkersrol bij de introductie van virtuele coloscopie. Radioloog Jaap Stoker van het AMC legt uit hoe het gaat: "Door een buisje – dat zes millimeter dik is en een paar centimeter lang – blazen we via de anus lucht in de darmen. Zo komen alle darmplooien vrij te hangen en wordt de hele dikke darm zichtbaar voor de scanner. Supereenvoudig en het werkt heel goed."

Driedimensionale beelden

Dankzij ingenieuze beeldverwerkingstechnieken, die door de TU Delft zijn ontwikkeld, maakt de computer driedimensionale beelden van de CT-scans. "Het mooie is dat je daardoor ook achterom en opzij in de darm kunt kijken", zegt Stoker. "Zonder dat je de patiënt zelfs maar aanraakt, maak je een reis door de darmen. Je kunt tussen de plooien van de darm op zoek naar poliepen. Meestal zijn die goedaardig, maar ze kunnen uitgroeien tot tumoren."
 
Het grote voordeel is dat het onderzoek veel minder belastend is, terwijl de betrouwbaarheid voor het opsporen van darmkanker net zo groot is als bij de klassieke manier. Stoker: "De meeste mensen vinden de darmvoorbereiding van de klassieke methode het vervelendst. Sommigen zien ook op tegen de slang in hun darmen, hoewel dat achteraf vaak meevalt."

Pijnloos

Bij virtuele coloscopie hoeven de darmen niet helemaal leeg te zijn. Het enige wat je van tevoren hoeft te doen, is drie kleine flesjes contrastvloeistof slikken en een dag vezelarm eten. Het onderzoek is pijnloos en de kans op complicaties is kleiner dan bij een gewone coloscopie met een endoscoop. 

Nadelen zijn er ook. Zo komt er röntgenstraling aan te pas. Stoker: "Maar we kunnen met heel weinig straling uit de voeten." Verder zijn kleine darmpoliepjes (kleiner dan zes millimeter) minder goed te zien op de scan. Stoker: "Maar het risico dat die uitgroeien tot tumoren is
zo klein, dat het aan de betrouwbaarheid van het onderzoek niets afdoet." Ook kunnen opgespoorde poliepen niet tijdens het onderzoek worden verwijderd. Worden er verdachte poliepen gevonden, dan krijgt de patiënt alsnog een endoscopie om ze weg te halen.

Uitsluiten

Als er een ernstige verdenking van darmkanker bestaat, komen patiënten in de meeste ziekenhuizen niet in aanmerking voor virtuele coloscopie. Stoker: "In dat geval is het beter om direct een gewone coloscopie te doen. Maar als het vooral gaat om het uitsluiten van darmkanker, is virtuele coloscopie een prima methode."