Chronisch ziek zonder relatiestress

Chronisch ziek zonder relatiestress

Als één van de partners een chronische ziekte krijgt, verandert er vaak veel. Diabetes, de ziekte van Crohn, Multiple Sclerose (MS) en andere aandoeningen zorgen voor beperkingen die er niet waren. Hoe zorg je dat je relatie dan stand houdt?

Claudia Schelfaut is medisch maatschappelijk werker in het Franciscus Ziekenhuis in Roosendaal. Ze begeleidt mensen met MS. Volgens haar kan een goede relatie een flinke stoot hebben. "Als een stel het niet redt, was er vaak al ellende vóór de ziekte", zegt zij.

Toch hebben ook mensen met een goede relatie soms wat steun nodig. "Ik kan helpen om weer meer bespreekbaar te maken. Vaak zie je bijvoorbeeld dat de zieke partner de ander niet wil belasten met bijvoorbeeld angstgevoelens. De gezonde partner wil soms niet toegeven dat de zorg te zwaar wordt. Vaak willen partners elkaar ontzien, maar opkroppen levert vaak meer spanning op. Delen helpt dan echt."

Praten, praten, praten

Het is volgens Schelfaut belangrijk dat je ook over praktische zaken praat. Zo ontdek je vaak mogelijkheden om elkaar te ontlasten. "Als het praten blijft hangen in overbezorgdheid en zorgen, dan kan het doorslaan en negatieve gevolgen hebben."

Schelfaut vervolgt: "Denk ook taakgericht. Wat lukt nu niet meer, terwijl je dat eerst nog wel kon? Als je de een de was niet meer kan opvouwen, dan weet je dat de ander dit moet doen of dat het uitbesteed moet worden. Maak samen een takenlijstje."

Die takenlijst kun je ook gebruiken als een vriend of buurvrouw roept: "Als ik ooit iets kan doen…" Je kunt zo'n vrijblijvend aanbod dan direct omzetten in concrete steun. Zo ontlast je jezelf en je partner. En, je maakt het voor je omgeving gemakkelijker om betrokken te blijven.

Eigenheid bewaren

Als één van beide chronisch ziek is en zorg nodig heeft, komt er automatisch ongelijkwaardigheid in de relatie. Schelfaut: "De ene partner kan ineens niet alles meer en wordt hulpbehoevend. Dat is gewoon zo. Je moet dan echt zoeken naar momenten en activiteiten waar die gelijkwaardigheid er wel weer even is."

"En je moet zorgen dat de zorgende partner niet opbrandt. Een stel dat ik in een lotgenotengroep had, was een mooi voorbeeld. Hij gaat echt tot het uiterste voor zijn vrouw. Maar, zijn tijd voor zichzelf is ook heilig. Ze behouden allebei hun eigenheid en kunnen het daardoor beter aan."

Nieuw toekomstbeeld

Bij ernstige chronische ziektes stort je (gezamenlijke) toekomstbeeld in. "Mensen komen daardoor vaak in een rouwproces terecht. Omdat de klachten steeds verergeren, moet je bovendien ook steeds nieuwe beperkingen incasseren", zegt Schelfaut.

"Je moet echt steeds het oude beeld loslaten en kijken wat je nog wel kunt. Dat is natuurlijk wat gemakkelijker voor mensen die van nature flexibel zijn." Vaak helpt lotgenotencontact ook bij dit proces.

Hulp vragen

Een groot sociaal netwerk helpt om de druk op je relatie niet te hoog te laten oplopen. Je kunt dan ook eens met iemand anders iets doen of stoom afblazen.

Helaas blijkt dit niet altijd te kunnen bij oude, vertrouwde vrienden. Ook hierbij kan flexibiliteit je verder helpen. Schelfaut: "Ik hoor vaak dat mensen vrienden verliezen, maar ook dat er anderen voor in de plaats komen. De mensen die in zo'n periode in je leven komen, dat zijn blijvertjes."

Bronnen:
* www.coenverbraak.nl/jobcohen.html
* www.nationaalmsfonds.nl

Claudia Schelfaut is medisch maatschappelijk werker in het Franciscus Ziekenhuis in Roosendaal. Ze begeleidt mensen met MS. Volgens haar kan een goede relatie een flinke stoot hebben. "Als een stel het niet redt, was er vaak al ellende vóór de ziekte", zegt zij.

Toch hebben ook mensen met een goede relatie soms wat steun nodig. "Ik kan helpen om weer meer bespreekbaar te maken. Vaak zie je bijvoorbeeld dat de zieke partner de ander niet wil belasten met bijvoorbeeld angstgevoelens. De gezonde partner wil soms niet toegeven dat de zorg te zwaar wordt. Vaak willen partners elkaar ontzien, maar opkroppen levert vaak meer spanning op. Delen helpt dan echt."

Praten, praten, praten

Het is volgens Schelfaut belangrijk dat je ook over praktische zaken praat. Zo ontdek je vaak mogelijkheden om elkaar te ontlasten. "Als het praten blijft hangen in overbezorgdheid en zorgen, dan kan het doorslaan en negatieve gevolgen hebben."

Schelfaut vervolgt: "Denk ook taakgericht. Wat lukt nu niet meer, terwijl je dat eerst nog wel kon? Als je de een de was niet meer kan opvouwen, dan weet je dat de ander dit moet doen of dat het uitbesteed moet worden. Maak samen een takenlijstje."

Die takenlijst kun je ook gebruiken als een vriend of buurvrouw roept: "Als ik ooit iets kan doen…" Je kunt zo'n vrijblijvend aanbod dan direct omzetten in concrete steun. Zo ontlast je jezelf en je partner. En, je maakt het voor je omgeving gemakkelijker om betrokken te blijven.

Eigenheid bewaren

Als één van beide chronisch ziek is en zorg nodig heeft, komt er automatisch ongelijkwaardigheid in de relatie. Schelfaut: "De ene partner kan ineens niet alles meer en wordt hulpbehoevend. Dat is gewoon zo. Je moet dan echt zoeken naar momenten en activiteiten waar die gelijkwaardigheid er wel weer even is."

"En je moet zorgen dat de zorgende partner niet opbrandt. Een stel dat ik in een lotgenotengroep had, was een mooi voorbeeld. Hij gaat echt tot het uiterste voor zijn vrouw. Maar, zijn tijd voor zichzelf is ook heilig. Ze behouden allebei hun eigenheid en kunnen het daardoor beter aan."

Nieuw toekomstbeeld

Bij ernstige chronische ziektes stort je (gezamenlijke) toekomstbeeld in. "Mensen komen daardoor vaak in een rouwproces terecht. Omdat de klachten steeds verergeren, moet je bovendien ook steeds nieuwe beperkingen incasseren", zegt Schelfaut.

"Je moet echt steeds het oude beeld loslaten en kijken wat je nog wel kunt. Dat is natuurlijk wat gemakkelijker voor mensen die van nature flexibel zijn." Vaak helpt lotgenotencontact ook bij dit proces.

Hulp vragen

Een groot sociaal netwerk helpt om de druk op je relatie niet te hoog te laten oplopen. Je kunt dan ook eens met iemand anders iets doen of stoom afblazen.

Helaas blijkt dit niet altijd te kunnen bij oude, vertrouwde vrienden. Ook hierbij kan flexibiliteit je verder helpen. Schelfaut: "Ik hoor vaak dat mensen vrienden verliezen, maar ook dat er anderen voor in de plaats komen. De mensen die in zo'n periode in je leven komen, dat zijn blijvertjes."

Bronnen:
* www.coenverbraak.nl/jobcohen.html
* www.nationaalmsfonds.nl