Bot-ontkalking (osteoporose, osteolyse, broze botten)

Bij botontkalking verloopt de afbraak van bot sneller dan het lichaam nieuw bot kan aanmaken. Hierbij gaan belangrijke botmineralen zoals calcium ('kalk') verloren, waardoor de botmineraaldichtheid geringer wordt, de structuur van het bot verloren gaat en het bot minder sterk wordt (botdegeneratie, osteodystrofie).
Botontkalking komt vooral voor bij vrouwen na de overgang (post-menopauzale osteoporose). De botontkalking verloopt dan ca. 2 x zo snel als daarvoor omdat de aanmaak van nieuw bot dan relatief sterk afneemt.
Botontkalking bij ouderen van ca. 70 en ouder (seniele osteoporose) is het gevolg van een verstoord evenwicht tussen calciumopname, botopbouw en botafbraak. Bij vrouwen kan deze vorm van botontkalking de postmenopauzale botontkalking versterken.

Symptomen van botontkalking

Mogelijke symptomen bij botontkalking:
- Aanhoudende rugpijn
- Aanhoudende botpijn
- Toenemende kans op botbreuken (fracturen) bij vallen, vooral van pols, heup en ruggenwervels
- Verhoogd calciumgehalte in het bloed (hypercalciëmie)
- Verhoogd calciumgehalte in de urine (hypercalciurie)

Behandeling van botontkalking

Beschikbare behandelingen van botontkalking:
- Botbelastende bewegingsoefeningen, zoals traplopen en wandelen, om de botontkalking te voorkomen of te vertragen
- Kalk- en vitamine D-rijk dieet, om de botontkalking te voorkomen of te vertragen
- Medicijnen: osteoporosemiddelen, kalktabletten (ca. 1,5 gram calcium per dag), vitamine-D-supplementen en medicijnen die de botdichtheid bevorderen, zoals estrogenen (o.a. hormoonpleisters), estrogeen-progestageencombinaties en bifosfonaten.

Oorzaken van botontkalking

Mogelijke oorzaken van botontkalking:
- Weinig lichaamsbeweging, waaronder langdurige bewegingloosheid (immobiliteit)
- Veroudering (reeds vanaf 40-45 jaar)
- Overgang (menopauze)
- Calciumtekort (calciumdeficiëntie)
- Vitamine D-tekort (vitamine D-deficiëntie),
- Roken
- Alcoholmisbruik
- Te laag lichaamsgewicht en als gevolg van bepaalde ziekten, zoals schildklieraandoeningen
- Bepaalde medicijnen (secundaire osteoporose).

Let op!
Als de oorzaak van de botontkalking onbekend is wordt gesproken van primaire osteoporose en als de oorzaak wél bekend is van secundaire osteoporose.

Terug naar botaandoeningen