maandag, 23 september 2019

Balzak, pijnlijk gezwollen

Ziektebeeld

Meestal een aan één kant vrij plotseling ontstane pijnlijke zwelling van de balzak. Er zijn een aantal oorzaken voor zwelling en/of roodheid van de balzak maar het is echter altijd nodig dat uw zoon(tje) door de huisarts onderzocht wordt. Richting aan de diagnose geeft de aanwezigheid van koorts. In dat geval wordt meer aan een bijbal ontsteking gedacht (zie oorzaak). Is er geen koorts dan kan het zijn dat de zaadbal of testikel om zijn as is gedraaid. Dit wordt een torsio testis genoemd.

Ook kan het zijn dat door een ongeluk, stoot of klap tegen de balzak deze is opgezet of rood is gaan zien.

Na de geboorte is de balzak bij jongetjes in verhouding erg groot. Dat komt door bepaalde stimulerende hormonen, die de baby voor de geboorte van zijn moeder krijgt.

De balzak is soms ook gezwollen door een vochtophoping rond het balletje. Deze zwelling is echter absoluut niet pijnlijk. Men kan er gewoon aankomen zonder dat het pijnlijk is. Hierbij gaat het dus om een geheel ander beeld dan hetgeen wordt gezien bij een ontsteking van de bijbal of bij een torsio testis. Deze vochtophoping heet een waterbreuk of hydrocèle. Het komt bij veel jongetjes in het eerste jaar voor. Het verdwijnt spontaan in de overgrote meerderheid van de gevallen. Behandeling is daarvoor in het eerste jaar zeker niet nodig. Blijft het op de kleuterleeftijd bestaan, dan is dat een reden om de chirurg te vragen of de hydrocèle moet worden geopereerd.

Oorzaken

Ontsteking bijbal (epididymitis). Deze niet zoveel voorkomende ontsteking, betreft de zogenoemde bijbal. Deze is gelegen tussen de zaadbal en de plasbuis. Soms komen bacteriën vanuit de plasbuis of vanuit de bloedbaan hier terecht. De ontsteking is erg pijnlijk. Jongens hebben er koorts bij en voelen zich ziek. Aanraken van de ontstoken en gezwollen bijbal is eveneens erg pijnlijk.

Gedraaide testikel, of torsio testis. Spontaan of door friemelen draait de bal om zijn as. De zaadstreng, waarin ook bloedvaten en zenuwen lopen draait dan ook om. Doordat bloedvaten afgekneld worden ontstaat er pijn en ook wel zwelling, met roodheid. Omdat de bloedvoorziening naar de zaadbal in het gedrang komt kan deze afsterven. Daarom moet er snel onderzoek gebeuren om te kijken of er een gedraaide testikel blijkt te bestaan.

Onderzoeken

Met een echografie kan de radioloog of uroloog vaststellen of er sprake is van een bijbal ontsteking of een gedraaide testikel.

Bij verdenking op een infectie kan bloedonderzoek de diagnose ondersteunen.

Behandeling

Een bijbalontsteking wordt met antibiotica via een infuus behandeld.

De behandeling van een gedraaide testikel is operatief.

Veelgestelde vragen

Is er gevaar voor de vruchtbaarheid als mijn zoon een infectie aan de bijbal heeft gehad?

Antwoord: Nee na behandeling heeft dit geen gevolgen voor de vruchtbaarheid. De bijbal staat ook qua systeem los van de zaadbal of testikel. Deze laatste is daarbij dan ook niet ontstoken.

Kan ik het even aanzien als mijn zoon een gezwollen balzak heeft?

Antwoord: Nee het is altijd nodig in dit soort situaties zodra u het opmerkt hiermee naar de huisarts of huisartsenpost te gaan. In het geval van een gedraaide testikel moet er snel worden geopereerd omdat anders de zaadbal verloren kan gaan.

Meer weten

Vaak staat een bijbal ontsteking op zichzelf. Soms zijn er urologische afwijkingen waardoor dit optreedt. Het kan daarom nodig zijn dat er wordt gekeken naar de precieze oorzaak zodra de infectie behandeld is. Hierover zal de huisarts of kinderarts je zonodig informeren.

Deze pagina is in 2016 bewerkt door Herman van Tinteren, kinderarts niet practiserend