Gezondheidsnet.nl maakt gebruik van cookies: functioneel, om instellingen en voorkeuren te onthouden, voor beter en eenvoudiger navigeren en inloggen; analytisch, om bezoeken bij te houden en te bestuderen; voor commerciële doeleinden, om bij te houden hoe vaak bepaalde advertenties zijn getoond en geklikt; voor targeting doeleinden, om advertenties op uw interesses te kunnen aanpassen en zodat andere sites ook gerichte advertenties kunnen tonen. Door hiernaast op akkoord te klikken, of door gebruik te blijven maken van deze website gaat u hiermee akkoord. Lees voor meer informatie ons Cookiebeleid.

Akkoord
vrijdag, 24 maart 2017

5 vragen aan hoogleraar en auteur Ionica Smeets

"Je kunt de meeste ongevraagde adviezen rustig naast je neer leggen"

'Van borstvoeding geven raak je je zwangerschapskilo’s extra snel kwijt', 'Mozart luisteren tijdens je zwangerschap maakt je baby slimmer'. Over zwanger zijn doen veel bakerpraatjes de ronde. En als kersverse ouder krijg je van alle kanten ongevraagd goedbedoeld advies over verzorging en opvoeding. Als zoveel mensen iets beweren, zal het wel waar zijn – of toch niet? Ionica Smeets ontkracht in haar nieuwe boek allerlei fabeltjes over zwangerschap en opvoeding aan de hand van de wetenschap. Voor Gezondheidsnet beantwoordt ze vijf vragen.

1. Wat is de meest hardnekkige zwangerschapsmythe in jouw ogen?

"Dat je aan de vorm van de buik kunt zien of het een jongen of een meisje is: dat is klinkklare onzin. Ook kreeg ik steeds te horen dat ik met mijn zwangere buik niet naar de sauna mocht. Dat blijkt ook genuanceerder te liggen: na het eerste trimester kun je prima naar de sauna. Zeker als je dat al gewend was om te doen."

2. Je hebt twee kinderen en noemt jezelf geen opvoedexpert zeg je in het voorwoord. Wat vind je van alle ervaringsdeskundigen die wél ongevraagd advies aan zwangeren verstrekken?

"Het verbaast me nog steeds hoeveel mensen zomaar iets roepen als het over opvoeding gaat. Je kunt de meeste ongevraagde adviezen rustig naast je neer leggen. Vraag mensen die stellig beweren dat iets op een bepaalde manier moet maar eens hoe ze aan die wijsheid komen. Veel advies blijkt gebaseerd op wat losse anekdotes en drogredeneringen."

3. Je vertaalt wetenschappelijke informatie naar een breed publiek. Het is echter gebleken dat er weinig goed, bruikbaar, onderzoek naar deze onderwerpen is. Hoe komt dat?

"Hoho, er is heel veel goed onderzoek. Alleen is wetenschappelijk onderzoek bijna altijd naar een heel klein onderwerp in zeer specifieke omstandigheden. Je kunt die resultaten niet zomaar vertalen naar grote groepen ouders en algemene adviezen. Daarbij zie je in studies vaak dat het effect van 'de beste methode' relatief klein is en dan kun je je afvragen of het wel de moeite is om daar heel veel tijd en energie in te stoppen als ouder."

4. Je gaat in het boek in op verhoogde kansen, bijvoorbeeld bij een combinatietest, maar ook als je bijvoorbeeld leest dat koffie drinken je kind twee keer zo veel kans geeft op een zeldzame ziekte. Vind je dat soort berichten onnodige bangmakerij?

"Ik vind vooral dat je heel duidelijk moet maken wat een verhoogde kans zegt. Als de kans verdubbelt, gaat hij dan van 40 procent naar 80 procent of van 1 procent naar 2 procent. Dat maakt nogal wat uit."

5. Tenslotte de twee beweringen in het intro van dit artikel. Zit er een kern van waarheid in?

"Helaas: vrouwen die borstvoeding geven vallen niet extreem snel af. Sommigen zijn snel terug op hun oude gewicht, anderen sukkelen een jaar later nog steeds met die extra zwangerschapskilo’s. Gemiddeld lijkt het voor je gewicht weinig uit te maken of je borstvoeding geeft. Zelf viel ik trouwens geen gram af zolang ik borstvoeding gaf, hoe gezond ik ook at en hoeveel ik ook bewoog. Als je zelf van Mozart houd, is het een goed idee om daarnaar te luisteren tijdens je zwangerschap. Dan went je kind alvast een beetje aan de muziek die het later zal horen. Alleen verwacht er geen wonderkind door, want Mozart komt ten eerste nogal vervormd de baarmoeder binnen en ten tweede maakt klassieke muziek luisteren kinderen echt niet slimmer."

De foto bij dit artikel is gemaakt door Samuel van Leeuwen.

Ionica Smeets in ’t kort

Ionica Smeets (1979) maakte een stormachtige ontwikkeling door van ‘Wiskundemeisje’ naar Zomergast en hoogleraar wetenschapscommunicatie. Ze heeft twee kinderen en schrijft columns (onder andere in de Volkskrant, Kek Mama en New Scientist), geeft regelmatig voordrachten, en presenteerde verschillende tv-programma’s over wiskunde. In 2016 verscheen haar boek Zoete kinderen eten geen suiker - en andere opvoedfabeltjes die door de wetenschap zijn ontkracht. Eerder verschenen van haar Het exacte verhaal en Ik was altijd heel slecht in wiskunde (met Jeanine Daems).
 

Reactie toevoegen