GezondheidsNet.nl maakt gebruik van cookies o.a. om de site te analyseren en te verbeteren. Je geeft, door gebruik te blijven maken van deze website of door hiernaast op akkoord te klikken, aan akkoord te zijn met het gebruik van cookies op deze site. Lees voor meer informatie ons Cookiebeleid.

Akkoord
zaterdag, 30 juli 2016

CT-scan 'ziet' meer in je lichaam

Op de foto in 3D

Soms is het maken van een gewone röntgenfoto niet voldoende en willen de dokters een CT-scan maken. Wat is een CT-scan precies, hoe gaat een onderzoek in zijn werk en zijn er ook risico's aan verbonden?

De afkorting CT staat voor 'Computer Tomogram'. Voor een CT-scan moet je naar de afdeling Radiologie van het ziekenhuis. De CT-scanner werkt met dezelfde röntgenstralen als bij een 'gewone' röntgenfoto. Alleen maakt de CT-scanner dwarsdoorsneden van je lichaam, waardoor de arts als het ware plakjes van je lichaam kan zien. Als alle gefotografeerde plakjes achter elkaar worden gelegd, ontstaat een driedimensionaal beeld van - een deel van - je lichaam.

CT-scan in de praktijk

Met de scan is de arts in staat om afwijkingen aan de bloedvaten, herseninfarcten, tumoren en botbreuken op te sporen of beter in beeld te krijgen. De scan wordt gemaakt in een tunnelvormig röntgenapparaat. In de tunnel zit een ring die om het te onderzoeken deel van het lichaam heen draait. Uit deze ring komt een röntgenstraal die elke paar millimeter een nieuwe scan maakt. Dat doet hij net zolang tot het hele onderzoeksgebied is gefotografeerd.

Als je bijvoorbeeld een buikonderzoek moet ondergaan, wordt alleen dit deel van je lichaam in de tunnel geschoven. Je ligt op een langwerpige behandeltafel. Omdat het noodzakelijk is dat je helemaal stil ligt, worden je hoofd, armen en benen vastgemaakt aan de tafel. Je kunt je kleding gewoon aanhouden. Als er kans is dat de röntgenstraal de geslachtsdelen raakt, kan de arts ervoor kiezen op die plek bescherming te leggen.

Het maken van de scans is geheel pijnloos. Het onderzoek duurt in totaal een half uur tot een uur. Omdat er wordt gewerkt met röntgenstralen, is het nodig dat de arts en zijn assistent achter glas staan. Je ligt dus gedurende het onderzoek alleen in de behandelruimte en in de tunnel. Maar de arts houdt je vanachter glas goed in de gaten en kan via een luidspreker gewoon met je praten.

Het maagdarmkanaal, organen en bloedvaten zijn moeilijk te onderscheiden op een röntgenfoto. Als hij een orgaan of bloedvat toch duidelijk wil zien, spuit de arts contrastmiddel bij je in. Van het inspuiten van het contrastmiddel kan je een warm gevoel krijgen, maar verder is het pijnloos. Na het onderzoek plas je het gewoon weer uit. Bij een maagonderzoek krijg je soms bariumpap te drinken. Op het moment dat je de pap doorslikt, is de weg die het middel door je slokdarm en maag volgt zichtbaar.

Het is niet nodig rekening te houden met eten en drinken voor het onderzoek. Ook medicijnen kun je gewoon innemen. Na het maken van de scan, mag je gelijk weer naar huis. De uitslag volgt meestal na vier werkdagen.

Straling

Omdat de scanner met röntgenstralen werkt, kunnen er risico's aan het onderzoek verbonden zijn. Het is beter om geen scan te laten maken als je zwanger bent. De stralen kunnen groeiende weefsels, zoals die van het ongeboren kind beschadigen. Als je zwanger bent, vergeet dit dan niet te melden aan je arts.

De CT-scanner werkt met een veel sterkere röntgenstraling dan voor een gewone röntgenfoto nodig is. Daarom neemt de arts niet zomaar de beslissing om het onderzoek uit te voeren. Door straling loop je namelijk een - héél klein beetje - verhoogde kans op kanker. Hoe klein deze kans ook is, de arts neemt altijd het zekere voor het onzekere. Hij alleen onderzoek doen als het risico kleiner is dan de voordelen. Het belangrijkste voordeel is namelijk, dat je ziektes als kanker en longontsteking juist in een vroeger stadium kunt ontdekken.

Iedereen staat altijd en overal bloot aan straling. Dat hoort gewoon bij het leven op aarde. Een mens krijgt maar 16 procent van alle straling in zijn leven binnen door medisch onderzoek. En radiologisch onderzoek is daar weer een onderdeeltje van. Uit onderzoek is gebleken dat als iemand elk jaar opnieuw tien röntgenfoto's laat maken, zijn of haar levensverwachting in totaal met anderhalf jaar wordt verkort. Dat lijkt misschien veel, maar door alcohol wordt de levensverwachting verkort met elf jaar en door roken met ruim zes jaar. Ook het risico van operaties of bepaalde medicijnen blijkt veel hoger te zijn dan af en toe een hoge dosis straling.

Niettemin is het toch noodzakelijk om zoveel mogelijk risico's te voorkomen. De arts en zijn assistent - die iedere dag met deze straling werken - beschermen zichzelf door het dragen van een loodschort. Het kan zijn dat je graag familie bij het onderzoek wilt hebben. In dat geval dragen deze mensen gedurende het onderzoek ook een loodschort tegen de straling.

 

CT-scan of MRI-scan

ls buitenstaander is het vaak onduidelijk wanneer je met een CT-scan of een MRI-scan te maken hebt. Beide scanners kunnen een driedimensionaal beeld van het lichaam te maken. Een MRI-scan werkt echter niet met röntgenstralen, maar met een sterk magnetisch veld en radiogolven. Artsen gebruiken een MRI-scan om hersenafwijkingen als tumoren, ontstekingen, rughernia's en gewrichtsproblemen op te sporen. In plaats van in een korte tunnel word je bij dit onderzoek in een lange tunnel geschoven. Dit onderzoek kun je beter niet ondergaan als je claustrofobisch bent. Als je wilt, krijg je tijdens het onderzoek een koptelefoon met muziek op.

Tegenwoordig neemt de huisarts of de arts die je onderzoekt in het ziekenhuis geen enkel risico meer met bepaalde klachten. Bij twijfel wordt bijna altijd een CT-scan of MRI-scan voorgeschreven. De diagnose en het advies van de radioloog is meestal doorslaggevend.

Reactie toevoegen

6 Comments

Door T (niet gecontroleerd) op vr, 10/23/2015 - 11:04

Wat een slecht stuk. Lijkt wel of CT en MRI door elkaar worden gehaald en dan nog... Een aantal verbeterpunten (kom niet alles toe). Een Ct scan is een hele korte tunnel. Je moet kleding met metaal wat in het te scannen gebied zit uitdoen (bijvoorbeeld bij een scan van de buik, je broek uit of laten zakken en voor vrouwen de BH uit, t-shirt/onderbroek mag je aanhouden tenzij hier ook metaal/glitters in/op zit). Verder wordt je niet vastgemaakt aan de tafel, alleen een enkele keer als iemand echt niet stil blijft liggen. Wanneer er contrast wordt toegediend moet men min 3 u vtv nuchter zijn anders kan men misselijk worden. Onderzoek duurt meestal maar 10-20 min en geen 30-60min. De röntgenlaboranten zitten beschermd achter loodglas en lopen niet de hele dag in een loodshort. En er wordt niet geadviseerd om bij de scan als extra persoon aanwezig te zijn in loodschort ivm de hoeveelheid straling.
Misschien kan het stuk herschreven worden???

Door Kloos (niet gecontroleerd) op di, 09/29/2015 - 16:24

dit is een helder verhaal dat een einde maakt aan alle verwarring over deze behandelwijze. Een kleine aanvulling: als er alleen een MRI scan van het bovenlichaam nodig is blijft het hoofd buiten de tunnel. Dit is misschien een gerusteling voor patiënten met claustrofobie.

Door Jan Blaskamp (niet gecontroleerd) op do, 09/10/2015 - 20:11

Mri gaf precies de plaats aan van een tumor in de prostaat, helaas totaal verkeerd de tumor zat aan de onderkant ipv de bovenkant.
Resultaat? Nabestralen 30 keer!

Door E (niet gecontroleerd) op wo, 06/17/2015 - 12:02

Het aandeel medische straling is eigenlijk niet 16% maar 33% - en dit is natuurlijk gemiddeld over de hele bevolking. Een typische CT-scan geeft een stralingsdosis die kan oplopen tot de achtergronddosis die je in tien jaar verzamelt. Laat je goed informeren; een CT-scan is één van de hoogste doses die je kan krijgen bij medisch onderzoek dus een scan moet de moeite waard zijn.

Overigens staat het woord 'straling' hier doorgelinkt naar een pagina over de straling die van mobieltjes afkomt. Dit is een totaal ander type straling en heeft hier verder niets mee te maken.

Voor iedereen die goed geïnformeerd wil zijn over straling: blijf niet hangen op deze site. Drie fouten in zo'n kort stuk is onacceptabel. De site van het RIVM kan bijvoorbeeld meer informatie geven.

Door Esmee (niet gecontroleerd) op vr, 04/18/2014 - 20:59

Ik ben zelf gewoon een klant. Geen medisch specialist. Maar misschien heb ik goede raad voor u.
Als u een vrouw bent, kunt u kiezen voor een vrouwelijke huisarts.
Als u een man bent, kunt u kiezen voor een mannelijke huisarts.
Misschien is dat gemakkelijker voor u.
Vertelt u dit aan uw huisarts. Zij moeten dat respecteren.

Door dilewyns stefan (niet gecontroleerd) op do, 04/17/2014 - 19:40

Zou mij graag laten onderzoeken maar er,
Is altijd een drempel van je uitkleden
En alles laten zien .zou moeten een .
Medisch onderzoek .