zaterdag, 31 oktober 2020

Açaíbessen: ongekend populair

Familie van de bosbes en de cranberry

Sinds Dr. Oz de açaíbes aanprees in de Oprah Winfrey Show is de populariteit van dit besje ongekend. De meest voorkomende claim: je zou er vet mee verbranden en dus van afvallen. Maar is dat waar?

De açaíbes (spreek uit: assa-iebes) heet in officiële termen Euterpe oleraceae en groeit in Midden- en Zuid-Amerika (Brazilië, Peru en Suriname) aan de 20-30 meter hoge Açaí-palmboom. De kleine, ronde açaíbessen kunnen groen, paars of zwart van kleur zijn. Elke tros kan tot maar liefst 900 bessen tellen en deze bestaan voor een groot deel uit de pit en voor ongeveer 10 procent uit vruchtvlees en de schil. De smaak doet denken aan bosbes met een vleugje noten.

Vele vormen

Het miniscule besje wordt wereldwijd aangeprezen als superfood en wordt in van alles verwerkt. De verse variant is in Nederland vrijwel niet te krijgen, omdat açaíbessen erg bederfelijk zijn. Je kunt de gevriesdroogde bessen wel bestellen via internet en kopen in sommige (natuurvoedings)winkels. In deze vorm kun je ze gebruiken in je normale eten maar ook bijvoorbeeld in een smoothie, bij yoghurt of in muffins.

Daarnaast bestaan er diverse vruchtendranken waaraan de açaíbes is toegevoegd en is er puur sap op de markt. Ook aan cosmetica wordt açaí toegevoegd. Ten slotte kun je het kopen in capsules, pillen of poedervorm.

De voordelen van de açaíbes

Açaíbessen zitten vol natuurlijke voedingsstoffen, waardoor het zonder twijfel gezonde besjes zijn. Sommige mensen beweren dat het een van de grootst mogelijke bronnen van antioxidanten is, met vele gunstige effecten; zoals versterking van het immuunsysteem, cholesterolverlaging, verbetering van de seksuele prestaties, verlichting van gewrichtspijn en verbeterding van de spijsvertering. Er wordt zelfs gezegd dat het risico op kanker zou verminderen bij gebruik van de bessen.

Antioxidanten

Een belangrijk deel van bovenstaande gezondheidsclaims wordt opgehangen aan de hoeveelheid antioxidanten die dit superbesje bevat. Celbeschadiging zou hierdoor tegengegaan worden en zelfs herstellen. Maar de wetenschappelijke onderbouwing voor de antioxidatieve werking van açaíbessen is niet eenduidig. Wel blijkt uit alle onderzoeken dat açaí een goede bron van antioxidanten is, maar niet duidelijk is of de bes een betere bron is dan de goedkopere, gemakkelijker verkrijgbare vruchten met antioxidant-eigenschappen, zoals bramen, blauwe druiven en aardbeien.

Wetenschappelijk onderzoek lijkt in ieder geval uit te wijzen dat de antioxidatieve werking van gevriesdroogde pulp en supplementen vele malen hoger is dan wanneer de açaíbes is toegevoegd aan een vruchtendrank.

Afvallen

De açaíbes wordt bovendien op veel sites aangeprezen als de ultieme afvalhulp. Je zou er meer energie van krijgen en sneller door vol zitten waardoor de eetlust vermindert. De vetverbranding versnelt en het metabolisme verbetert bovendien, zo zeggen liefhebbers. Zelfs als dit waar is, dan zal alleen bessen eten niet zorgen voor een afname van je gewicht. Het is geen wondermiddel waardoor je zonder iets aan je eet- en beweeggewoonten te veranderen kilo’s verliest. Een gezonde en gevarieerde voeding en voldoende beweging blijven dus belangrijk.

Anti-kanker

De onderzoeken met açaípulp op gekweekte leukemiecellen lijken veelbelovend. Hoewel het nog om voorlopige bevindingen gaat, lijkt açaí de groei van de kankercellen te remmen. Dit is echter niet uniek. Verschillende soorten bessen – waaronder aardbeien, zwarte, rode en bosbessen en frambozen en açaíbessen – blijken bij toevoeging aan het dieet van ratten allemaal even goed in staat om de tumorgroei te remmen. Er was geen bessensoort duidelijk beter dan de rest.

Veroudering van cellen

Voor wat de overige claims betreft: er is eigenlijk nog te weinig onderzoek gedaan om ze te bevestigen of uit te sluiten. Als er al onderzoek gedaan werd, was dit op dieren en die resultaten kun je niet één op één naar mensen vertalen.

Hoewel dus op dieren getest, leken de açaíbessen in ieder geval een positieve invloed op het cholesterol te hebben. Ook lijkt het erop dat de bessen inderdaad de veroudering van de cellen vertragen, in ieder geval bij ratten. Dit kan positief uitpakken voor de strijd tegen neurodegeneratieve ziekten die samenhangen met het ouder worden, zoals de ziekte van Parkinson en van Alzheimer. Zoals gezegd is hier echter nog veel onderzoek voor nodig.

Bijwerkingen

Açaíbessen zijn net zo veilig en gezond als bijna ieder ander normaal fruit en er zijn nog geen bijwerkingen geconstateerd. Je kunt ze dus prima nemen, in deze ontbijtsmoothie met cacao bijvoorbeeld. Vanwege de theobromine die erin zit, kunnen ze wel een licht stimulerende werking hebben. Wanneer je daar gevoelig voor bent, is het verstandig het met mate te gebruiken.

Voedingswaarde açaíbessen (per 100 gram)
Kilocalorieën 534
Eiwit 8,1 g
Koolhydraten 52,2
Suikers < 1 g
Water > 80 g
Vet 32,5 g
Waarvan verzadigd vet < 4 g
Vezels 44,2 g