zondag, 21 juli 2019

Is niezen nuttig?

En 6 andere vragen over niezen

'L'éternuement, c'est l'orgasme du pauvre', zeggen de Fransen, oftewel: niezen is het orgasme van de armen. De opbouw naar een goede nies – en de opluchting achteraf – heeft misschien ook wel iets weg van die seksuele ontlading. Maar is niezen even nuttig? Dat is de vraag.

1. Hoe ontstaat niezen?

Niezen overkomt je. Het is een reflex die optreedt als het neusslijmvlies geprikkeld wordt door een mogelijk schadelijk stofje. De reflex zorgt ervoor dat je veel lucht inademt. Die wordt ingesloten in de longen doordat het strotteklepje en de stembanden op slot gaan. Vervolgens spannen de uitademingspieren, zoals de buikspieren, aan. Dan gaan in één klap het strotteklepje en de stembanden open. De lucht vliegt met hoge snelheid, tot 150 km per uur, door neus en mond naar buiten.

2. Is niezen nuttig?

Meestal wel, want door te niezen reinig je de neus en longen. Soms nies je zonder dat de neus of longen schoongemaakt hoeven te worden. Dat lijkt niet nuttig. Ongeveer een kwart van de mensen niest als ze in sterk licht kijken of als ze vanuit het donker in fel zonlicht komen. Deze niesreflex is erfelijk. Een heel enkele keer kan niezen bij een epileptische aanval horen.

3. Waardoor moet je veel niezen?

Tijdens een verkoudheid nies je meer dan normaal, want het neusslijmvlies is overgevoelig door de virusinfectie. Ook mensen die allergisch zijn voor bijvoorbeeld stuifmeel niezen veel.  Deze allergie wordt hooikoorts genoemd. Behalve niezen horen bij hooikoorts ook: een loopneus of juist een verstopte neus, geïrriteerde ogen, jeuk aan de neus, ogen en keel en tenslotte vermoeidheid en een slap gevoel. Koorts hoort er echter niet bij.

4. Wanneer wordt er veel geniesd?

Mensen die allergisch zijn voor stuifmeel niezen vooral in de lente als de hazelaar, els en berk bloeien, of in de zomer als veel grassoorten bloeien. Mensen die gevoelig zijn voor schimmelsporen, veren of stof niezen het hele jaar door. Tenslotte kan door het ruiken van peper of bepaalde geuren het niezen toenemen.

5. Kun je een nies tegenhouden?

Als je de nies voelt aankomen en je wilt niet niezen, bijvoorbeeld omdat je achter het stuur zit, kun je proberen hem tegen te houden door in de neus te knijpen of op de lippen te drukken. Vaak lukt dat, maar je moet wel snel zijn: voordat die diepe ademhaling begint.

6. Wat doe je tegen een allergie-nies?

Probeer de blootstelling aan niesopwekkende stoffen te vermijden. Lukt dit niet dan zijn bij de drogist of apotheker zogenoemde anti-histaminica verkrijgbaar. Ze bestrijden de symptomen goed en hebben relatief weinig bijwerkingen, waaronder hoofdpijn of een droge mond. Als je last houdt, maar niet zeker weet of het om hooikoorts of een andere allergie gaat, bezoek dan de huisarts. Bekijk vooraf wanneer en hoe vaak de klachten optreden.

7. Waarom zegt men 'gezondheid' bij een nies?

In vroeger tijden dacht men dat tijdens het niezen de ziel aan het lichaam probeerde te ontsnappen en daardoor zou een demon naar binnen kunnen komen. 'God zegene u' en 'gezondheid' zouden zegewensen zijn om die demon te verjagen.

Bron(nen):