woensdag, 29 juni 2022

Wat zijn de symptomen van axiale spondyloartritis (axiale SpA)?

Klachten verschillen tussen mannen en vrouwen

Axiale spondyloartritis, kortweg axiale SpA, is een ontstekingsziekte die geleidelijk ontstaat. Eén van de symptomen is lage rugpijn, maar deze auto-immuunziekte geeft bij vrouwen vaak weer andere klachten dan bij mannen. Hoe herken je de symptomen van axiale SpA?

Klachten van axiale SpA bij mannen

Axiale spondyloartritis, oftewel axiale SpA, komt bij ongeveer 1 op de 200 mensen voor. De aandoening begint meestal tussen het 15e en 35e levensjaar. Axiale spondyloartritis komt net zoveel voor bij vrouwen als bij mannen, maar de ziekte uit zich wel anders. Zo hebben mannen vaker rugpijn en hebben ze vaker afwijkingen op een röntgenfoto; daarmee voldoen ze aan de criteria van de ziekte van Bechterew (de bekendste vorm van axiale SpA).

Klachten van axiale SpA bij vrouwen

Vrouwen kunnen ook ontstekingen in de wervelkolom hebben, maar zij hebben vaker afwijkingen in de nek en ook vaker perifere ontstekingen zoals ontstekingen van de gewrichten, worstvormige ontstekingen in de vingers (dactylitis) of ontsteking van de pezen of peesaanhechtingen (enthesitis), voornamelijk van de achillespees of hielspoor. Bovendien hebben vrouwen bij de axiale SpA ook vaker een ontstekingsziekte van de darm of psoriasis.

Groep ontstekingsziekten

Dat laatste is niet vreemd, axiale SpA maakt namelijk deel uit van een groep ontstekingsziekten die onderling verbonden zijn: de huidziekte psoriasis, de oogziekte uveïtis en inflammatoire darmziekten (IBD), waaronder de ziekte van Crohn. Mensen met axiale spondyloartritis hebben daardoor vaak de pech daarnaast nog een ziekte te hebben.

Algemene symptomen van axiale SpA

Het is een combinatie van symptomen die erop wijzen dat iemand axiale  SpA heeft. De volgende klachten komen vaak voor, maar treden niet allemaal bij iedereen op.

  • Gewrichtsontstekingen, vooral in je onderrug (de gewrichten in je bekken en wervelkolom; de SI-gewrichten). Deze ontstekingen veroorzaken langdurig pijn en stijfheid, vooral rond je heupen, je bilstreek en onderin je rug. Als de wervelkolom helemaal verstijfd is, waarbij geen soepele beweging meer mogelijk is, wordt dit een bamboerug genoemd.
  • Ontstoken nekwervels, leidend tot een stijve nek
  • Ook kan je borstbeen ontstoken raken. Dat geeft soms een benauwd gevoel en pijn op de borst.
  • Vermoeidheid als gevolg van de ziekte zelf of als bijwerking van de voorgeschreven medicijnen.
  • Ontstekingen van andere gewrichten: bijvoorbeeld in je schouders, armen, knieën, enkels, handen of voeten. De gewrichtjes in je vingers en tenen kunnen ook ontstoken raken.
  • Ontsteking van de pezen of peesaanhechtingen, voornamelijk van de achillespees
  • Pijnklachten aan de achterkant van je bovenbeen die wisselend voorkomen in je linker- en rechterbeen.
  • Uveïtis; een oogontsteking waarbij je last hebt van rode en pijnlijke ogen. Je kan slecht tegen licht en soms zie je wazig.
  • Darmklachten: buikpijn, langdurige dunne ontlasting, bloed bij je ontlasting of een inflammatoire darmziekte.
  • Huidklachten: rode, droge en schilferige huid of psoriasis.
  • Duizeligheid

Wanneer naar de dokter?

Kenmerkend voor de rugpijn bij axiale spondyloartritis is het chronische karakter: Heb je langer dan drie maanden dagelijks pijn en stijfheid in je (onder)rug of nek, met name 's nachts en 'ochtends? En worden de klachtenminder wanneer je beweegt en helpt rusten er niet tegen? Dan is het verstandig naar je huisarts te gaan; zeker wanneer je ook andere klachten ervaart. Deze stuurt je indien nodig door naar een reumatoloog.