dinsdag, 12 november 2019

Tietze (syndroom van Tietze)

Een ontsteking van kraakbeen in de borstkas.

Het syndroom van Tietze komt voort uit een ontsteking van het kraakbeen in de borstkas. Bijvoorbeeld door een ontsteking tussen de ribben en het borstbeen of van de kraakbeenverbindingen. Het is een reumatische aandoening die nog vrij onbekend is en voor pijn op de borst zorgt.

Wat is het syndroom van Tietze?

Het syndroom van Tietze is een reumatische aandoening met een ontsteking van kraakbeen in de borstkas. Er is sprake van het syndroom als er zich een zwelling van het kraakbeen voordoet. Je ervaart een pijnlijk gevoel op de borst die zich doorgaans aan één kant van het lichaam voordoet. Het syndroom van Tietze is een onschuldige aandoening en kent geen beperkingen ten aanzien van beweging. De zwelling van het borstbeen zorgt er wel voor dat bewegen pijnlijk is. Ook als je hoest of moet kuchen ervaar je bij pijn bij het syndroom van Tietze. De aandoening aan het kraakbeen is een vorm van ontstekingsreuma. Het is mogelijk dat het syndroom een chronische vorm aanneemt.

Oorzaken van syndroom van Tietze

Er is geen oorzaak bekend van het ontstaan van het syndroom van Tietze. Er bestaat overigens wel een vermoeden van een oorzaak. Dat vermoeden luidt dat reumatische aandoeningen binnen de familie voor een verhoogde kans zorgen. Daarnaast bestaan er nog andere vermoedens ten aanzien van de oorzaak van het ontstaan van het syndroom van Tietze. Bijvoorbeeld een afwijking in de lichaamshouding, net als een beperkte spierkracht. Mogelijk zorgen ook een lage belastbaarheid en bewegingsangst voor meer kans op het ontstaan van het syndroom van Tietze.

Het is een zeldzame aandoening in Nederland met ongeveer vijfduizend patiënten. Onder dit aantal valt ook de aandoening costochondritis die gelieerd is aan Tietze. Het verschil is echter dat er geen zwelling is en dat het kraakbeen aan de rugzijde is ontstoken.

Symptomen

Een van de symptomen van het syndroom van Tietze is het ervaren van een felle pijn achter het borstbeen. De klachten doen zich doorgaans voor rond de bovenzijde van de borstkas. Ongeveer op dezelfde hoogte als de tweede, derde en vierde rib. De pijn verergert bij het niezen, hoesten of bewegen, maar ook door te zuchten of door diep in te ademen. Er bestaat de mogelijkheid dat je uitstralende pijn naar je rug, arm, schouder of nek ervaart. De symptomen lijken bij uitstralende pijn op hartfalen. Daarom is het belangrijk om contact op te nemen met de huisarts. Dan is hartfalen eventueel uit te sluiten. Het aandrukken van de borst veroorzaakt overigens ook pijn.

Zo zijn er nog meer symptomen, zoals een benauwd gevoel ervaren. Of op de borst een beklemmende gevoel hebben. Daar waar de zwelling zich bevindt, is het mogelijk dat de plek rood kleurt. Andere symptomen als een paniekaanval of vermoeidheid doen zich eveneens voor.

  • Pijn achter het borstbeen
  • Pijn door te zuchten, hoesten, inademen en niezen
  • Uitstralende pijn naar nek, schouder, armen en rug
  • Pijn door het bewegen van schouder of arm
  • Benauwd gevoel ervaren
  • Beklemmend gevoel op de borst
  • Rode verkleuring op plek van zwelling
  • Paniekaanval
  • Vermoeidheid

Diagnose

Een bezoek aan de arts levert de mogelijkheid op een diagnose te stellen van het syndroom van Tietze. Dat doet de arts onder meer door je klachten in beeld te brengen. Daarnaast is er lichamelijk onderzoek mogelijk. Eventueel volgt een bloedonderzoek. Het syndroom van Tietze is niet als zodanig aan te wijzen met een bloedonderzoek. Het is echter wel mogelijk om te kijken of het bloedonderzoek ontstekingswaarden aangeeft. Ook geeft dit onderzoek inzicht in de aanwezigheid van antistoffen. Een bloedonderzoek is eveneens uit te voeren om andere aandoening uit te sluiten. Zo is de diagnose op basis van de klachten en het onderzoek vast te stellen. Ook andere onderzoeken zijn mogelijk met als doel andere aandoeningen uit te sluiten.

Het syndroom van Tietze is bijvoorbeeld niet herkenbaar op een röntgenfoto, maar andere aandoeningen mogelijk wel. Zo is het ook mogelijk om een hartfilmpje te maken om te kijken of de klachten een andere oorzaak hebben.

Risicofactoren / -groepen

Een oorzaak is weliswaar niet bekend, maar er zijn wel een aantal vermoedelijke risicofactoren. Bijvoorbeeld reumatische aandoeningen in de familie net als een beperkte belastbaarheid of spierzwakte. Er zijn geen specifieke groepen aan te wijzen die meer kans hebben op het ontstaan van het syndroom van Tietze. De reumatische aandoening komt bij mannen net zo vaak voor als bij vrouwen. De aandoening kan op iedere leeftijd ontstaan.

Behandeling van syndroom van Tietze

De behandeling van het syndroom van Tietze is erop gericht om de pijnklachten te verminderen. Doorgaans verdwijnen de klachten vanzelf weer. Dat duurt mogelijk wel een aantal maanden. Om de pijn tegen te gaan, is het mogelijk om pijnstillers in de vorm van paracetamol te nemen. Bij erge pijnklachten is het eveneens mogelijk dat een arts een injectie geeft op de plek van de ontsteking. Het is ook mogelijk dat de aandoening een chronische vorm aanneemt. In dat geval is er een behandeling om te leren een betere houding aan te nemen. Een bezoek aan de fysiotherapeut biedt daarvoor uitkomst. Een betere houding vermindert de druk op het kraakbeen.

De fysiotherapie is ook te richten op het versterken van de spieren tussen de schouderbladen. Daarnaast zijn ontspanningsoefeningen en ademhalingsoefeningen effectief om het syndroom om te leren gaan.

Prognose

De prognose van het syndroom van Tietze is over het algemeen gunstig. De klachten zijn vaak na een paar maanden wel weg. De ontstekingen ontstaan geleidelijk of plotseling, maar de symptomen verdwijnen vrijwel altijd weer. In zeldzame situaties ontstaat er een chronische aandoening.