dinsdag, 16 juli 2019

Krabben of niet krabben?

Lezersvragen over jeuk beantwoord

Lentekriebels zijn altijd welkom, maar andere soorten: liever niet. Dermatoloog Ron Tupker geeft antwoord op lezersvragen over jeuk en vertelt wat je ertegen kunt doen.

...na een bad

Sinds een paar jaar heb ik last van jeuk als ik een bad neem en als ik zweet. Vooral mijn armen en benen jeuken dan een tijdje verschrikkelijk. Ik slik cetirizine om dit tegen te gaan, maar dat helpt niet voldoende. Wat helpt wel?

"Jeuk is een belangrijk kenmerk van netelroos. Soms merken mensen die er last van hebben niet dat er behalve jeuk ook sprake is van bulten. Als de klachten gekoppeld zijn aan baden of douchen, kan dat te maken hebben met de temperatuur van het water. Probeer eens of lauw water verschil maakt. Het kan ook zijn dat de jeuk veroorzaakt wordt door het wrijven met een handdoek. Je kunt jezelf dan beter droogdeppen. Helpt dit allemaal niet voldoende, dan zijn antihistaminica een goede remedie. Je slikt al een antihistaminicum, cetirizine, maar helaas helpt dat onvoldoende. Misschien moet je dagelijks twee tabletten innemen in plaats van één. Overleg anders met je huisarts."

...in de avond

Mijn ervaring met jeuk is een beetje vreemd. Overdag heb ik er zelden last van, maar als ik ’s avonds rustig op de bank tv zit te kijken, krijg ik jeuk. Meestal op mijn handen, op mijn armen of op mijn bovenlijf. Als ik dan begin te krabben, wordt het steeds erger. Wat kan ik eraan doen?

"'s Avonds is de 'jeukdrempel' lager, waardoor jeuk sneller wordt opgemerkt. Ook heb je minder afleiding. Daardoor ontstaan de klachten juist op dat moment. Krabben maakt het erger. Je komt in een vicieuze cirkel terecht van jeuk en krabben. Het beste is om iets anders te doen met die 'krab-energie'. Door bijvoorbeeld op je handen te gaan zitten, of op de jeukende plekken te kloppen in plaats van eraan te krabben. Daarnaast kunnen natte kompressen helpen, bijvoorbeeld een theedoek met koud water."

...op de wreef

Na het dragen van hoge bergschoenen heb ik heel erge jeuk op de wreef van mijn voeten. Het materiaal van de schoen maakt niet uit. Hoe komt het en wat kan ik hieraan doen?

"Als het materiaal niet uitmaakt, is de meest waarschijnlijke oorzaak netelroos. Zeker als de huid ook een beetje rood of gezwollen is. Er zijn vormen van netelroos die direct ontstaan en ook snel weer verdwijnen. Andere ontstaan pas na enkele uren en zijn hardnekkiger. Die hardnekkige netelroos reageert vaak goed op middelen zoals loratadine en cetirizine. Ze zijn verkrijgbaar bij de drogist. Het is wel belangrijk ze langere tijd (enkele weken) dagelijks in te nemen, anders werken ze onvoldoende. Het kan hier ook gaan om een 'broeireactie' als gevolg van afsluiting van de huid. Je zou je voeten met talkpoeder kunnen insmeren voordat je de bergschoenen aantrekt."

…aan de benen

Sinds kort heb ik jeuk aan de voorkant van mijn onderbenen. Dit begint meestal 's avonds of als ik in bed lig. Mijn huid is niet te droog. Waar komt de jeuk vandaan en wat kan ik ertegen doen?

"Jeuk aan de onderbenen die 's avonds of in bed begint, is een veel voorkomende klacht. Het komt vaak voor bij mensen die een steunkous dragen, vroeger eczeem hebben gehad of een droge huid hebben. Feit is dat we jeuk 's avonds sneller opmerken dan overdag; de jeukdrempel is in de avond lager. En door de warmte van het bed wordt hij nóg lager. Een remedie kan zijn om de benen in te smeren met een mentholcrème. Mentholpoeder helpt niet, waarom is niet duidelijk.

…in het oor

Ik heb last van jeuk in mijn oorschelpen. Als ik krab, komen er witte schilfertjes vanaf. De huisarts heeft me verschillende zalfjes voorgeschreven, maar die helpen niet. Soms heb ik korte periodes geen last, dan begint het weer. Ik heb het idee dat het erger wordt als ik geparfumeerde producten gebruik, zoals gezichtscrème en make-up. Kan dat? Ik heb overigens al jaren psoriasis aan een elleboog. Daar gebruik ik Dovobet-zalf voor.

De schilfers wijzen op psoriasis. Dat kan gepaard gaan met jeuk. Omdat je merkt dat het erger wordt van geparfumeerde producten, raad ik je aan een tijdlang ongeparfumeerde producten te gebruiken. Als het dan niet verdwijnt, wijst dat op psoriasis, omdat dat een huidziekte is die niet wordt veroorzaakt door contactallergie. Verdwijnt het wel, dan zou je bij een dermatoloog om plakproeven kunnen vragen. Daarmee kan worden bepaald voor welke stof je overgevoelig bent.

...in de kou

Mijn bovenbenen worden heel koud en gaan erg jeuken als ik in de kou ga wandelen, ook al draag ik warme kleding. Nadat ik weer binnen ben, duurt het wel een uur voordat het weer overgaat. Hoe komt dit en wat kan ik hiertegen doen?

Jeuk door kou kan het gevolg zijn van een bepaalde vorm van netelroos. Hierbij komen jeukende bulten voor wanneer je blootstaat aan kou. Sommige mensen krijgen in zo’n situatie geen bulten, maar wel jeuk. Je zou voortaan een onderbroek met lange pijpen kunnen proberen. Draag bij voorkeur kleding van katoen, en zeker geen strakke broeken. Een goede behandeling zou het slikken van antihistaminica als loratadine of cetirizine kunnen zijn. Neem zo’n middel dagelijks in en blijf dat een flink aantal weken doen. Verdwijnen de klachten hier niet mee, overleg dan met je huisarts.

Bron(nen):