zaterdag, 16 januari 2021

Fonio: klein maar héél fijn

De nieuwe quinoa

Je kent misschien gierst en teff. Maar er is ook fonio, een piepkleine Afrikaanse korrel met een grootse voedingswaarde. Fonio wordt ook wel 'de nieuwe quinoa' genoemd. Is het zo gezond?

Fonio bestaat uit piepkleine ronde korreltjes. De plant is een razendsnelle groeier: binnen 6 tot 8 weken na het zaaien kan het graan al geoogst worden. Bovendien doet dit gewas het goed op relatief arme grond, kan het goed tegen droogte en is het heel geschikt voor een tropisch warm klimaat. Geen wonder dus dat het in Afrika een populair gewas was.

Ondergewaardeerd graan

Was? Ja, veel Afrikanen weten hun eigen fonio niet meer te waarderen. Zij trekken hun neus op voor dit lokale product en willen juist liever importproducten uit het westen, zoals pasta en tarwemeel. Straks wordt de fonio vooral geproduceerd voor de rijke foodies in het westen, die altijd op zoek zijn naar variaties op de uberhippe quinoa, farro of spelt. De omgekeerde wereld! De prijs zal dan bovendien stijgen, zodat het graan straks niet eens meer toegankelijk is voor de Afrikaanse consument. Iets dergelijks is ook gebeurd met quinoa, in Zuid-Amerika.

Is fonio gezond?

Net zoals gierst en teff heeft fonio een kleine korrel. Een piepkleine korrel kun je wel zeggen. Het scheiden van het kaf is daarom nogal een klus, er zijn speciale pelmachines ontwikkeld om dit klusje te klaren. Qua uiterlijk lijkt het op couscous of quinoa.

Sommige trendwatchers zeggen dat fonio alles in zich heeft om het superpopulaire quinoa van de superfood-troon te stoten. De smaak van fonio is namelijk lekker nootachtig en de voedingswaarde is echt om door een ringetje te halen. Het bevat alle essentiële aminozuren, is glutenvrij en rijk aan vezels. Fonio bevat veel calcium, magnesium, mangaan en zink. Een topgraan dus.  

Hoe eet je het?

Fonio is vooral als hele korrel te koop. Door de kleine korrel is de kooktijd slechts 5 tot 10 minuten. Gebruik het daarna zoals je ook couscous of quinoa in de keuken gebruikt. Je kunt fonio ook (zelf) malen en er meel van maken, bijvoorbeeld voor brood. Omdat het graan geen gluten bevat, zal dat brood niet goed rijzen. In Afrika bakken ze er daarom platte broden van.

Is fonio duurzaam?

Fonio stelt weinig eisen: het groeit stug door, ook tijdens droogte en als de grond niet zo vruchtbaar is. Volgens deskundigen maakt dit fonio een perfect product voor ontwikkelingslanden in Afrika. Het wordt meestal biologisch geteeld. In Nederland is fonio door een fairtrade merk op de markt gebracht.. Nadeel is natuurlijk wel het transport, dat maakt fonio een minder duurzame keuze dan bijvoorbeeld biologische spelt van Hollandse bodem.
 

Foto afkomstig van splendidtable.org.

Trefwoorden: