maandag, 16 september 2019

Zesde ziekte (exanthema subitum)

Besmettelijke infectieziekte met koorts en vlekjes.

De zesde ziekte is een kinderziekte met een virus als bron. De besmettelijke infectieziekte komt vooral voor bij jonge kinderen (zes tot achttien maanden). Het virus veroorzaakt een kortdurende koorts en vlekjes en bultjes. Deze komen voor op het gezicht en de romp en minder op de nek en armen.

Wat is de zesde ziekte?

De zesde ziekte staat bekend als een kinderziekte en komt het vaakst voor bij jonge kinderen tussen de zes tot achttien maanden. Het komt ook voor dat kinderen van drie maanden of boven de achttien maanden tot drie jaar de infectieziekte krijgen.

De besmettelijke infectieziekte leidt tot meerdere symptomen met koorts, vlekjes en bultjes als specifieke kenmerken. Vrijwel iedereen raakt er op jonge leeftijd mee besmet en heeft de ziekte in de kindertijd gehad.

De besmetting vindt plaats via virusdeeltjes in het lucht, bijvoorbeeld als je kind niest of hoest. Andere kinderen die de druppeltjes inademen, hebben een grote kans besmet te raken. De periode tussen de besmetting en de eerste symptomen neemt gemiddeld tien dagen in beslag.

Heb je de infectie eenmaal gehad dan blijft het virus in je lichaam bestaan. Ondanks dat het een kinderziekte betreft, is het ook mogelijk dat je als volwassene de zesde ziekte krijgt.

Oorzaken van de zesde ziekte

Het humaan herpesvirus 6 is de veroorzaker van de zesde ziekte. Het virus verspreidt zich via besmetting als gevolg van hoesten of niezen. De infectieziekte houdt zich door besmetting in stand. Het is overigens niet precies bekend hoelang besmetting mogelijk is als je de zesde ziekte hebt.

Symptomen

De eerste symptomen van de zesde ziekte dienen zich aan in de vorm van koorts. Een paar dagen nadat je besmet bent, ontstaat er ineens hoge koorts. Op het moment dat je koorts hebt, zijn er nog geen andere ziekteverschijnselen.

De andere symptomen ontstaan pas als de koorts weer weg is. Bijvoorbeeld met rode vlekjes in het gezicht of op de romp. Opmerkelijk is dat de koorts zomaar ineens daalt na drie tot vijf dagen.

De vlekjes en bultjes spreiden zich mogelijk uit naar je armen en je nek. De huiduitslag blijft doorgaans maar een tot twee dagen aanwezig.

Er zijn overigens ook nog andere ziekteverschijnselen te koppelen aan de zesde ziekte. Bijvoorbeeld opgezette lymfeklieren in de hals en achter de oren. Het is ook mogelijk dat je te maken krijgt met een middenoorontsteking of met een milde luchtweginfectie.

Diagnose

De zesde ziekte is te herkennen aan de symptomen die kenmerkend zijn als je besmet bent. Je hoeft er niet mee naar de huisarts. Dat is alleen in bepaalde situaties aan te raden. Bijvoorbeeld als je baby jonger dan drie maanden de zesde ziekte heeft.

Of als je ziet dat je kindje er wel erg ziek van is. Doorgaans hebben kinderen weinig last van de ziekteverschijnselen, zoals de vlekjes. Die jeuken bijvoorbeeld niet. Ook als je de situatie zelf niet vertrouwt, is het uiteraard aan te raden contact met je arts op te nemen.

Drinkt je kindje bijvoorbeeld te weinig of er is sprake van steeds moeten braken? Of is je kindje suf en is er sprake van benauwdheid?

Dat zijn tekenen dat je kindje zieker is en je de huisarts inschakelt. Dat geldt eveneens als je kindje maar blijft kreunen of huilen of er grauw uitziet.

Risicofactoren/ -groepen

Jonge kindjes vormen een risicogroep voor het krijgen van de zesde ziekte. Vooral kindjes onder de twee jaar lopen een grotere kans om het virus te krijgen. De kinderziekte is het vaakst aanwezig bij baby’s tussen de zes maanden en achttien maanden.

Heb je een pasgeboren baby? Dan is het aan te raden om je pasgeboren baby uit de buurt te houden van mensen die niezen en hoesten.

Behandeling van de zesde ziekte

Er is geen specifieke behandeling voor de zesde ziekte beschikbaar. Het zijn ziekteverschijnselen die vanzelf weer overgaan. Het is natuurlijk wel mogelijk om de symptomen te bestrijden.

Bijvoorbeeld met paracetamol om de koorts te verlagen als deze erg hoog is of je kindje er last van heeft. De vlekjes en bultjes jeuken niet en ontsieren alleen, zodat je deze niet hoeft te behandelen.

De huiduitslag is bovendien alweer snel verdwenen na een dag of na twee dagen. Het is vanwege de koorts wel belangrijk dat je kindje goed blijft drinken. De meeste kinderen ondervinden geen hinder van deze kinderziekte.

Als je kindje zich gewoon goed voelt, is er ook geen reden om thuis te blijven. Kinderen met de zesde ziekte mogen gewoon naar het kinderdagverblijf. Uiteraard licht je dan wel even de leiding in dat er sprake is van de zesde ziekte.

Het helpt namelijk niet om thuis te blijven om op die manier besmetting te voorkomen. De kans is zelfs aanwezig dat meerdere kindjes op het kinderdagverblijf de zesde ziekte al hebben of hebben gehad.

Prognose

Er vindt eerst besmetting van het virus plaats. Daarna duurt het nog vijf tot vijftien dagen en dus gemiddeld tien dagen voor de ziekteverschijnselen ontstaan. Als de hoge koorts zich aandient, is het eerste symptoom aanwezig.

De koorts houdt drie dagen tot vijf dagen en verdwijnt daarna snel. Dan komen er mogelijk vlekjes op het gezicht en de romp en eventueel op de nek en armen. Deze uitslag jeukt niet en verdwijnt alweer na een dag of na twee dagen.

Je blijft het virus wel altijd in je lichaam houden. In totaal neemt het ziekteverloop van besmetting tot het verdwijnen van de huiduitslag gemiddeld vijftien dagen in beslag.