Gezondheidsnet.nl maakt gebruik van cookies: functioneel, om instellingen en voorkeuren te onthouden, voor beter en eenvoudiger navigeren en inloggen; analytisch, om bezoeken bij te houden en te bestuderen; voor commerciële doeleinden, om bij te houden hoe vaak bepaalde advertenties zijn getoond en geklikt; voor targeting doeleinden, om advertenties op uw interesses te kunnen aanpassen en zodat andere sites ook gerichte advertenties kunnen tonen. Door hiernaast op akkoord te klikken, of door gebruik te blijven maken van deze website gaat u hiermee akkoord. Lees voor meer informatie ons Cookiebeleid.

Akkoord
maandag, 21 augustus 2017

Cholesterol in 9 lessen

Wat is goed en wat is slecht cholesterol?

Cholesterol? Dat is toch iets dat slecht is voor het hart? Nou… niet helemaal. Een spoedcursus over alles wat we moeten weten over dit interessante stofje in ons lijf.

Les 1

Cholesterol komt van binnen én van buiten
Pure cholesterol ziet eruit als een wittige, vetachtige stof. Het zit verstopt in voedingsmiddelen waar veel vet in zit, zoals in roomboter, gebak en snacks. Zo krijg je via de voeding 'van buiten' cholesterol aangevoerd. Maar verreweg het meeste cholesterol maakt het lichaam zelf aan. Dat gebeurt in de lever, die daarvoor als bouwstof de verzadigde vetten in onze voeding gebruikt. Hoe meer verzadigd vet iemand via zijn voeding tot zich neemt, hoe meer cholesterol zijn lichaam kan aanmaken. De verwerking van cholesterol in het lichaam hangt namelijk af van de individuele gevoeligheid hiervoor. Bij de ene persoon zal het cholesterolgehalte in het bloed dus duidelijk toenemen, bij een ander zal de toename van cholesterol nauwelijks merkbaar zijn.

Les 2

Cholesterol is noodzakelijk
Het is natuurlijk niet voor niets dat onze lever zelf cholesterol maakt. Het is een belangrijke bouwstof voor de celwanden in ons lichaam. En zonder cholesterol kunnen we geen vitamine D aanmaken, geen gal en ook bepaalde hormonen niet. Het lichaam kan dus niet zonder cholesterol.

Les 3

Te veel cholesterol is ongezond
Veel mensen hebben te veel cholesterol in hun bloed. De lever maakt er dan te veel van aan, waardoor het bloed als het ware steeds vetter wordt. Dat is niet gezond, want de cholesterol kan blijven kleven aan de binnenwand van de bloedvaten. Dit wordt ook wel plaque genoemd. Door plaque wordt het bloedvat nauwer, waardoor het bloed minder goed kan doorstromen. Soms raakt een bloedvat zelfs helemaal afgesloten. Plaques ontstaan sneller als de vaatwand al beschadigd is, bijvoorbeeld door roken, hoge bloeddruk of diabetes. In het begin merk je niets van een verhoogd cholesterolgehalte in het bloed. Pas als er echt flinke vernauwingen zijn ontstaan, kunnen er hartklachten of problemen met de doorbloeding ontstaan.

Les 4

Goed versus slecht cholesterol
Het lijkt simpel: cholesterol kan ervoor zorgen dat bloedvaten dicht gaan slibben en dus kun je er maar beter zo weinig mogelijk van binnen krijgen. Maar zo eenvoudig is het niet. Er bestaat namelijk ook zoiets als goed cholesterol: dat haalt de cholesterol weg uit het bloed en zorgt ervoor dat het uiteindelijk via de darmen het lichaam verlaat. Het goede cholesterol, HDL-cholesterol, kan het overtollige cholesterol in het bloed opruimen en zelfs de plaques helpen afbreken. Het slechte cholesterol, dat de naam LDL draagt, zorgt ervoor dat plaque ontstaat. Voor de gezondheid van hart en bloedvaten is het dus belangrijk om te zorgen voor weinig LDL-cholesterol in het bloed.

Les 5

Wat is teveel cholesterol?
Een verhoogde cholesterolwaarde kun je niet zien of voelen. Wel kun je het meten. Als een arts een te hoog cholesterolgehalte vermoedt, zal hij bloed laten prikken. De meting wordt herhaald als de risicoschatting rond de behandelgrens uitkomt, omdat het cholesterolgehalte nogal kan schommelen. Uiteindelijk wordt gekeken naar het totale cholesterolgehalte én naar verhouding tussen het goede HDL- en het slechte LDL-cholesterol. Een gezonde volwassene moet een totaal cholesterolgehalte hebben van onder de 5 mmol per liter. Het LDL-gehalte dient onder de 2,5 mmol/liter te liggen en het HDL-gehalte moet minstens 1 mmol/liter zijn (maar het liefst hoger). Tot slot wordt de cholesterolratio bepaald: dat is het totaal cholesterol gedeeld door het HDL-cholesterol. Hoe lager de ratio, hoe beter.

Les 6

Een te hoge cholesterolwaarde. En nu?
Cholesterol wordt gemaakt in de lever. Hiervoor gebruikt de lever verzadigd vet als grondstof. Als je zorgt voor minder grondstof, kan de lever ook minder cholesterol aanmaken. Zorg dus dat je niet te veel producten met verzadigd vet eet. Verzadigd vet zit onder andere in volle melkproducten, volvette kaas, roomboter, vet vlees, worst, koekjes, gebak en snacks.

Betekent dit nu dat je vetarm moet gaan eten? Nee, want onverzadigde vetten zijn juist wél gunstig voor het cholesterolgehalte. Onverzadigde vetten vind je in onder meer plantaardige olie, margarine en halvarine in een kuipje, vloeibare margarine, vette vis en noten. Minder verzadigd vet eten is de belangrijkste voedingsmaatregel die je kunt nemen als je een te hoge cholesterolwaarde hebt. Natuurlijk zou je ook cholesterolrijke producten (bijvoorbeeld eidooier, orgaanvlees, paling, schaal- en schelpdieren) kunnen laten staan. Maar dat hoeft niet, want cholesterol in de voeding heeft (in tegenstelling tot verzadigde vetten) maar weinig effect op het cholesterolgehalte in het bloed.

Les 7

Een lager cholesterolgehalte
Als je cholesterolgehalte licht verhoogd is, loont het de moeite om gezond te gaan eten, meer te bewegen en te stoppen met roken. Op die manier kan het cholesterolgehalte met ongeveer 10 procent dalen. Gezond eetpatroon: eet dagelijks 250 gram groenten, 2 stuks fruit en een ruime portie volkorenproducten. Kies verder voor producten die weinig verzadigd vet bevatten, zoals mager vlees, halfvolle en magere zuivel. Eet twee keer per week vis, waarvan een keer vette vis. En gebruik gerust producten met onverzadigde vetten, zoals margarine of halvarine uit een kuipje, vloeibare margarine, plantaardige olie, sommige noten en olijven. Over het algemeen geldt trouwens dat bij een hoger gehalte aan onverzadigde vetzuren, het product zachter of vloeibaarder is. Lekker bewegen: een half uur per dag is een mooi begin.

Les 8

Effectief cholesterol verlagen
Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat plantensterolen het cholesterolgehalte actief helpen verlagen. Uit onderzoek blijkt dat de consumptie van 1,5 tot 2 gram plantensterolen per dag het cholesterolgehalte met 7 tot 10 procent kan laten afnemen. Let op: Meer dan 3 gram plantensterolen per dag wordt niet aanbevolen. Het cholesterolgehalte daalt er niet verder door. Deze stoffen komen van nature voor in plantaardige producten, zoals peulvruchten, granen en noten. Bovendien worden ze toegevoegd aan bepaalde voedingsmiddelen zoals sommige margarines. Ook zijn er voedingssupplementen met plantensterolen op de markt.

Plantensterolen lijken qua structuur erg op cholesterol. Alleen worden cholesteroldeeltjes makkelijk opgenomen door de darmwand en plantensterolen niet. Plantensterolen blokkeren als het ware de opname van cholesterol uit de darmen. Daardoor komt er minder cholesterol in het bloed en wordt er meer cholesterol  uitgescheiden via de ontlasting. Zo daalt het cholesterolgehalte in het bloed.

Les 9

Genetische aanleg en overgewicht
Een te hoge cholesterolwaarde komt meestal niet alleen door verkeerd eten. Vaak is er sprake van een combinatie van factoren. Als het in de familie zit, kan het al op jonge leeftijd aanwezig zijn en spreken we van genetische aanleg. Ook de leeftijd speelt een rol: hoe ouder, hoe meer kans op een te hoog cholesterolgehalte. Voor vrouwen geldt dat zij een wat minder hoog risico hebben dan mannen, omdat ze beschermd worden door het vrouwelijk hormoon oestrogeen. Maar na de overgang werkt die bescherming niet meer.  Als je overgewicht hebt of te weinig beweegt, kan je cholesterolgehalte ook stijgen.

Dit artikel is tot stand gekomen met medewerking van de Infolijn Hart en Vaten van de Hartstichting en De Hart&Vaatgroep.

Bron(nen):

Reactie toevoegen

11 Comments

Door therese (niet gecontroleerd) op di, 01/17/2017 - 18:53

Medicijnen kun je weggooien. Ik heb via mijn arts en diëtiste rode gist rijst tabletten gekregen. Het cholesterol is aanzienlijk gedaald. het heeft geen bijwerkingen en is puur plantaardig.

Door Wil (niet gecontroleerd) op zo, 09/25/2016 - 12:13

Nou ik lees net Healtylife en daarin wordt beweerd dat de volgende voedingsmiddelen de uitkomst zijn" kurkuma,groene thee,peulvruchten,avocado,walnoten,vette vis,haver,knoflook,soja,bloemkool,broccoli,bindsels,en Vitamine C en Vitm,B5. Succes!

Door maria B. (niet gecontroleerd) op wo, 05/18/2016 - 09:01

Ik rook en drink niet en eet redelijk gezond en loop iedere dag, mijn cholesterol is toch te hoog. Het is waarschijnlijk genetisch bepaald. Jammer toch aan de medicijnen.

Door Gerard (niet gecontroleerd) op do, 05/05/2016 - 09:14

Klopt met wat je zegt Jetty. Wil er aan toevoegen dat de drab die aan de wanden van je bloedvaten gaat zitten afkomstig is van de kapotte immuuncellen die het leven lieten in de strijd tegen de beschadiging van het endotheel van de vaatwand. Deze vaatwand ontstekingen ontstaan door chronische laag-gradige ontstekingen en tekorten aan bepaalde vitamines en mineralen. Omdat wij chronisch ondervoedt zijn (ondervoeding type B) door een jarenlang tekort aan voldoende micro-nutriënten is ons lichaam niet meer in staat om onze cellen/weefsels te verdedigen, te repareren en te onderhouden. Na jaren opgebouwde sluimerende schade breekt een ziekte/aandoening door. De farmaceutische industrie richt zich op het behandelen van symptomen, niet op de onderliggende oorzaak.

Door Hugo De Vries (niet gecontroleerd) op zo, 04/24/2016 - 00:57

Ja, en roken is niet ongezond, en de vorm van je oren is een indikatie voor je kriminele aanleg - aldus Herr Professor Doktor Hartenbach. Een guitige man. Betrouwbare bron? nou neu. Maar wel komies. Lees meer over hem op, bv, de duitse Wikipedia.

Door willemien (niet gecontroleerd) op zo, 05/03/2015 - 12:46

Super samengevat!
Ik woon nu in Duitsland en men wil dat ik aan de medicijnen ga, maar doe het niet!
Het boek: chlesterolleugen is voor ieder aan te raden.
Gewoon gezond leven.

Door Jetty (niet gecontroleerd) op zo, 05/03/2015 - 09:47

Cholesterol is een superbelangrijke stof die je NIET MAG verlagen. Vroeger was de normaalwaarde tot 7, dit is alleen maar verlaagd om meer mensen bang te maken zodat ze aan de statines gaan.
Het is inmiddels bekend dat de hele cholesteroltheorie op een LEUGEN gebaseerd is.
Er bestaat geen "SLECHT" cholesterol, LDL en HDL zijn transporteiwitten, die beiden even belangrijk zijn.
"slecht"cholesterol is bedacht door de grootste fabrikant van statines (en rechtstreeks aan het publiek gecommuniceerd, zonder kennis van wetenschappers en artsen, die moesten het later gewoon als "waarheid" aannemen) om de vrije verkoop van statines te promoten.
Cholesterol blijft ook nooit zomaar in de bloedvaten van je hart plakken! Als dit gebeurt is het omdat door andere omstandigheden (vitamine C tekort, slecht collageen, hoog homocysteïne, laag-gradige ontstekingen door suiker en B-caseïne) beschadigingen in de bloedvaten zijn ontstaan en cholesterol het probeert te repareren!!!

Door Ank (niet gecontroleerd) op do, 04/03/2014 - 12:14

5,6 is een goede cholesterol waarde; NIET verlagen, heb je hard nodig voor vele funcies,
immuunsysteem, opname in vet oplosbare vitaminen, hart en bloedvaten, stofwisseling, reparatie bloedvaten !!!

Cholesterol en vet"dr Uffe Ravnskov

De cholesterolleugen" Prof dr Walter Hartenbach

Wat gebeurt er als je te weinig vet eet" dr Mary Enig

Door antoon (niet gecontroleerd) op ma, 03/10/2014 - 16:52

Je hoeft je eigen niet zo druk te maken. de waarde 5,4 is niet zo slecht. mijn waarden zijn 1,72 m 115 kg en cholesterol waarde is altijd 5,2 geweest. de laatste keren was het iets verhoogt naar 5,6 en nu ik havermout met soja melk ben gaan gebruiken is deze waarde gezakt naar 4,45.

Door xandra van Steenis (niet gecontroleerd) op vr, 03/07/2014 - 10:24

52 jaar en in de overgang