vrijdag, 14 augustus 2020

Vet bij kinderen: wat is normaal?

Heeft jouw kind overgewicht?

Het aantal kinderen met overgewicht stijgt. In een gemiddelde schoolklas van dertig kinderen zitten al bijna vier kinderen met overgewicht. Hoe kom je erachter of het gewicht van je kind goed is?

Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) heeft 13 procent van de kinderen overgewicht. Het aantal kinderen met ernstig overgewicht, ook wel obesitas genoemd, is inmiddels bijna 4 procent.

BMI bij kinderen

Overgewicht bij kinderen wordt vaak gemeten aan de hand van de BMI, een formule aan de hand van de lengte en het gewicht. De BMI kun je berekenen vanaf de leeftijd van 2 jaar, al worden de uitkomsten voor kinderen wel anders beoordeeld dan voor volwassenen. Dit geeft een snelle indruk of je kind te zwaar is.

Vetpercentage meten?

Het meten van een vetpercentage, bijvoorbeeld met huidplooimetingen, is lastig bij een kind. Maar je kunt wel goed naar je kind kijken. Kun je de ribben tellen of niet? Heeft je kind 'zwembandjes', dikke bovenbenen en een bolle toet? Past je kind nooit in skinny jeans of plopt er altijd een rolletje onder het korte truitje uit? Dan heeft je kind waarschijnlijk een te hoog vetpercentage.

Als ouder is het trouwens best moeilijk om objectief naar je kind te kijken, zo blijkt uit onderzoek. Bij twijfel kun je het vragen aan je huisarts of het consultatiebureau (als je kind jonger is dan 4 jaar oud). Het loont wel de moeite om alert te zijn op overgewicht bij je kind. Een kind dat te zwaar is, heeft veel meer kans op overgewicht op volwassen leeftijd, mét de bijbehorende gezondheidsproblemen.

Pesten

Kinderen zijn trouwens best streng voor zichzelf. Maar liefst 37 procent van de middelbare scholieren vindt zichzelf te dik. Vooral meisjes beoordelen zichzelf streng: 48 procent vindt dat ze te zwaar is, tegen 26 procent van de jongens. Dat is opmerkelijk, want objectief gezien zijn juist meer jongens te zwaar. Kinderen zijn trouwens ook streng voor anderen: uit onderzoek blijkt dat dikke kinderen vaker gepest te worden dan kinderen met een normaal gewicht.

Wanneer loopt een kind risico?

Als je een klassenfoto van vroeger bekijkt, dan zie je waarschijnlijk dat de kinderen er veel dunner uitzien. Er is ook echt wel iets veranderd in de loop van twintig, dertig jaar. Kinderen zijn – veel meer dan vroeger - in een dikmakende omgeving. Ze spelen minder buiten, zijn niet van hun beeldscherm (telefoon, tablet of computer) weg te slaan en worden veel vaker op de achterbank vervoerd.

Ze krijgen tussendoortjes en pakjes drinken mee naar school, iets wat vroeger niet gebeurde. Ook zijn extraatjes, zoals frisdrank, snoep en chips veel normaler geworden en niet meer iets voor alleen in het weekend. Toch is de meerderheid van de kinderen gelukkig nog steeds goed op gewicht. Waarschijnlijk speelt ook erfelijkheid een rol: sommige kinderen hebben meer aanleg voor overgewicht dan anderen.

Dit kun je zelf doen: BOFT

Als je kind te zwaar is, of te zwaar dreigt te worden, gooi dan het roer thuis om. Met het hele gezin! Een goede richtlijn is de BOFT regel:

De B staat voor buiten spelen: laat je kind minstens een uur per dag actief zijn.
De O staat voor ontbijten: een gezond ontbijt voorkomt snoepen later op de dag.
De F staat voor frisdrank: liever geen frisdrank en vruchtensap, maar thee en water.
De T staat voor televisie/tablets en telefoon: spreek een maximale beeldschermtijd af, bijvoorbeeld in totaal 1 uur per dag.

 

Liesbeth van Rossum is internist en endocrinoloog en Mariette Boon is internist in opleiding en onderzoeker naar bruin vet. Samen schreven zij de bestseller 'Vet belangrijk'. Dit duo weet alles over lichaamsvet en hoe je dat kunt beïnvloeden. Wil je afvallen? Luister dan naar onderstaande podcast voordat je start met een dieet, want dan kun je veelgemaakte fouten voorkomen.