maandag, 23 september 2019

Fit en gezond de herfst door

Zorg voor licht en beweging

Blaadjes in de mooiste kleuren, onstuimige stormen: de herfst brengt van alles. Dit is hét moment om extra weerstand op te bouwen, zodat griep en verkoudheid straks minder kans hebben.

Hoe fitter je bent, hoe beter je weerstand. Om een najaarsverkoudheid te vermijden, is het dus belangrijk om lekker in beweging te blijven, óók in de herfst. Bovendien maak je als je beweegt het gelukshormoon serotonine aan, wat de kans op een herfstdip verkleint. Veel daglicht doet dat ook, dus buiten bewegen is het allerbeste.

Dipje?

Voel je je moe en somber zodra in september de eerste blaadjes verkleuren? Krijg je dan enorme trek en wil je eigenlijk de hele dag slapen? Grote kans dat je een seasonal affective disorder (SAD) hebt, een najaars- of winterdepressie. Zo’n 480.000 Nederlanders lijden eraan. Nog eens 1,3 miljoen mensen hebben een herfstdip, met vergelijkbare maar mildere klachten.

Opvallend genoeg hebben vrouwen er vaker last van dan mannen; wel vier keer zoveel zelfs. Waarschijnlijk heeft dat te maken met (schommelingen in) de vrouwelijke hormonen. Na de menopauze neemt de kans op een seizoensdepressie overigens weer af.

Herfstblues bestrijden

  • Zorg voor een goed verlichte woon- en werkkamer. 
  • Maak dagelijks een wandeling. Liefst ’s ochtends, want dan is het licht op zijn krachtigst. 
  • Fysieke inspanning bevordert de aanmaak van serotonine, het stofje dat je een blij gevoel geeft. Bewegen dus!
  • Geef liever niet toe aan de behoefte om overdag te slapen. Doe je dat toch, dan raakt het slaap-waakritme ontregeld. 
  • Eet minder koolhydraten (brood, pasta, aardappelen). Van te veel koolhydraten raak je namelijk vermoeid en daar word je weer somber van. 
  • Breng structuur in de dag aan. Opstaan, eten en bewegen op vaste momenten geeft de biologische klok mogelijk een zetje in de goede richting. 

Lichttherapie

Houden de depressieve herfstklachten aan, dan is lichttherapie vaak een goede oplossing. Daarbij worden patiënten gedurende een werkweek dagelijks 45 minuten aan een daglichtlamp blootgesteld. Het resultaat is indrukwekkend:  70 à 80 procent is daarna helemaal van de klachten af. Vraag de huisarts om een verwijzing.

Overweeg je zelf een speciale lichttherapielamp aan te schaffen, doe dit dan in overleg met de huisarts. Bij sommige mensen kunnen de lampen de klachten verergeren. Mensen met een stemmingsstoornis kunnen door lichttherapie bijvoorbeeld manisch worden. Verder maken sommige ziektes, zoals diabetes, de ogen extra gevoelig voor licht, met mogelijk beschadigingen tot gevolg. Hetzelfde geldt voor bepaalde soorten medicijnen, zoals antidepressiva en sommige antibiotica.

Bron(nen):