dinsdag, 20 april 2021

Verhogen eieren het risico op diabetes type 2?

Eieren en diabetes type 2: de wetenschap is er niet over uit

Hoeveel eieren zijn gezond? Daar is altijd veel discussie over. En recent is deze discussie weer aangewakkerd door de resultaten van een groot onderzoek onder Chinezen. Het eten van minimaal 1 ei per dag bleek in deze studie gepaard te gaan met een grotere kans op het krijgen van diabetes type 2. Verhogen eieren écht het risico op diabetes?

Om meteen in te gaan op die laatste vraag: de wetenschap heeft daar nog geen eenduidig antwoord op. Volgens de onderzoekers gaat een hogere consumptie van eieren samen met een hoger risico op diabetes type 2. Maar het is nog te vroeg om te concluderen dat eieren ook daadwerkelijk diabetes veroorzaken. Daarvoor is ander onderzoek nodig.

Kip of ei?

In de voedingswetenschap zijn er verschillende soorten onderzoek. Iedere soort heeft weer een andere ‘bewijskracht’. In deze studie ging het om zogenoemd observationeel onderzoek. Dat betekent dat onderzoekers lange tijd een grote groep mensen volgen zonder iets aan hun situatie te veranderen. In dit geval werd een groep van 8.545 Chinezen van gemiddeld 50 jaar oud gevolgd. Deze mensen werd gevraagd hoeveel eieren ze gewend waren te eten. Na 18 jaar hebben de onderzoekers gekeken of er een relatie is tussen de consumptie van eieren en het risico om diabetes type 2 te krijgen. Dat was het geval: Chinezen die regelmatig één of meer eieren per dag aten, bleken tijdens de loop van het onderzoek 60 procent meer kans te hebben op het krijgen van diabetes type 2 dan Chinezen die maar 1 ei per week aten. Toch betekent dit niet automatisch dat eieren diabetes veroorzaken. In dit type onderzoek is het niet duidelijk wat de kip of het ei is. Kregen deze deelnemers diabetes type 2 door het eten van eieren? Of is er een andere oorzaak waardoor ze diabetes kregen en gaat die oorzaak toevallig gepaard met een hogere ei-consumptie?

Westerse eetgewoontes

Wat zeggen de onderzoekers er zelf over? Die melden dat er meer onderzoek nodig is om te achterhalen of een hoge consumptie van eieren ook echt het risico op diabetes verhoogt. Ook melden ze dat het traditionele Chinese eetpatroon aan het verwestersen is en dat dat gevolgen kan hebben voor de gezondheid. Het is al bekend dat het risico op diabetes samenhangt met Westerse eetgewoontes, zoals een hogere consumptie van dierlijke en bewerkte voedingsmiddelen. Tenslotte melden de onderzoekers dat de ei-consumptie bijna verdubbeld is in de onderzoeksperiode. Aan het begin aten de deelnemers gemiddeld ruim 2 eieren per week en aan het einde ruim 4 eieren per week. Een hogere eiconsumptie zou kunnen wijzen op meer Westerse eetgewoontes. Dus misschien zijn het niet de eieren zelf, die het risico op diabetes verhogen, maar zijn het vooral de meer Westerse eetgewoontes. Eieren zitten bijvoorbeeld ook verwerkt in snacks en gebak. Let wel: dit zijn slechts speculaties. Ook hiervoor levert het onderzoek geen bewijs.

Welk onderzoek kan wél bewijs leveren?

Meer bewijskracht hebben interventiestudies. Onderzoekers veranderen dan bewust één factor en houden andere mogelijke factoren die van invloed zijn hetzelfde. Om aan te tonen dat eieren diabetes veroorzaken, zou een grote groep mensen jarenlang meer eieren moeten gaan eten. Krijgen zij dan vaker diabetes dan een andere groep mensen, die niet meer eieren zijn gaan eten? Zo’n soort onderzoek is een paar jaar geleden uitgevoerd bij een kleine groep. Het is de zogenoemde Diabetes and EGG Study (DIABEGG), die in 2018 is gepubliceerd. Het ging om 128 mensen met diabetes type 2 of prediabetes. De helft kreeg een ei-rijk dieet voorgeschreven met 12 eieren per week. De andere helft at maximaal 2 eieren per week. Het resultaat na 1 jaar: de cholesterolwaarden, bloedglucosewaarden en bloeddruk verschilden niet tussen beide groepen. Een kanttekening: het onderzoek is mede gefinancierd door de Australische ei-industrie, maar de onderzoekers benadrukken dat dit geen invloed heeft gehad op de resultaten van het onderzoek.

Hoeveel eieren adviseren voorlichtingsinstanties?

Eieren staan in de Schijf van Vijf. Ze bevatten namelijk veel goede voedingsstoffen zoals vitamines, mineralen en eiwitten. Maar eieren bevatten ook relatief veel cholesterol en verzadigd vet. Daarom hanteert het Voedingscentrum een maximum van 2-3 eieren per week (voor vegetariërs 3-4 eieren per week). De Nederlandse Diabetes Federatie is iets minder streng: in de recent uitgebrachte Voedingsrichtlijn Diabetes staat dat het verband tussen eieren en diabetes onduidelijk is. Eieren passen volgens de federatie in een gezond voedingspatroon voor mensen met diabetes. Wel wordt mensen met diabetes aangeraden om niet meer dan 7 eieren per week te eten omdat er aanwijzingen zijn dat meer dan 7 eieren per week het LDL-cholesterol verhogen.