Gezondheidsnet.nl maakt gebruik van cookies: functioneel, om instellingen en voorkeuren te onthouden, voor beter en eenvoudiger navigeren en inloggen; analytisch, om bezoeken bij te houden en te bestuderen; voor commerciële doeleinden, om bij te houden hoe vaak bepaalde advertenties zijn getoond en geklikt; voor targeting doeleinden, om advertenties op uw interesses te kunnen aanpassen en zodat andere sites ook gerichte advertenties kunnen tonen. Door hiernaast op akkoord te klikken, of door gebruik te blijven maken van deze website gaat u hiermee akkoord. Lees voor meer informatie ons Cookiebeleid.

Akkoord
zondag, 25 juni 2017

9 veelgestelde vragen over vetzuren

Visvetzuren en plantaardig vetzuur

Veel Nederlanders denken dat ze gezond eten door vet te laten staan. Dat is echter niet verstandig, want sommige vetten heeft ons lichaam gewoon nodig. Negen vragen over vetzuren beantwoord.

1. Is vet noodzakelijk?

Vetten vormen een onmisbaar deel van de voeding. Ze leveren energie en de vitamines A, D, E en K. Verder krijgen we met het vet de belangrijke vetzuren linolzuur en alfa-linoleenzuur binnen. Deze zijn gunstig voor hart- en bloedvaten. Een belangrijke functie van vet is ook dat het smaak aan de voeding geeft.

2. Wat gebeurt er als ik teveel vet eet?

Vet (en olie) levert van alle voedingsstoffen de meeste calorieën per gram. Een vetrijke voeding is meestal ook een calorierijke voeding. Mensen die moeite hebben op gewicht te blijven doen er daarom goed aan niet te vet te eten. Omdat een eetpatroon met veel vet overgewicht in de hand kan werken, is de voedingsnorm gesteld op maximaal 40 energieprocent (het aandeel in het aantal calorieën dat het eten levert).

Voor iemand die overgewicht heeft of daartoe neigt, is dit maximaal 35 procent. Voor een gemiddelde Nederlandse man, die weinig beweegt, komt 35 energieprocent neer op ongeveer 100 gram vet per dag. Voor de vrouw is dat circa 80 gram. Mensen die geen moeite hebben op een gezond gewicht te blijven, kunnen zo’n 10 gram vet meer nemen.

3. Welke soorten vetzuren zijn er?

Onze voeding kent drie soorten vetzuren: verzadigde vetzuren, enkelvoudig onverzadigde vetzuren en meervoudige onverzadigde vetzuren.

Verzadigde vetzuren
Verzadigde vetzuren komen voor in vlees, melk en melkproducten, kokos, cacao, koek, sauzen en snacks. Verzadigde vetzuren zijn ongezonde vetten en het lichaam breekt deze vetten niet of slecht af. Verzadigd vet verhoogt  de hoeveelheid slecht cholesterol in het bloed en vergroot daarmee de kans op hart- en vaatziekten.

Onverzadigde vetzuren
Onverzadigde vetzuren zijn functionele vetten. Ze worden ook wel essentiële vetzuren genoemd, omdat het lichaam ze niet zelf kan aanmaken en je ze dus via de voeding moet binnenkrijgen. Enkelvoudig onverzadigde vetzuren komen voor in olijven, olijfolie, pinda's en de meeste noten. Meervoudig onverzadigde vetzuren: komen voor in zaden, zonnebloemolie, lijnzaadolie, sesamolie, saffloerolie, tarwekiemolie, walnoten en vette vis (o.a. sardines, tonijn, haring, ansjovis, makreel, zalm).

Onverzadigde vetzuren helpen het goede cholesterol te verhogen. Ze worden onderverdeeld in omega-3 (EPA en DHA), omega-6 (linolzuur) en omega-9-vetzuren. De bekendste omega-3-vetzuren zijn alfa-linoleenzuur (ALA), eicosapentaeenzuur (EPA) en docosahexaeenzuur (DHA). EPA en DHA zijn vooral bekend als visvetzuren. Het lichaam maakt zelf ook omega-3 aan uit ALA. De aanbeveling van de Gezondheidsraad voor EPA en DHA bedraagt voor volwassenen 450 mg per dag. Om deze aanbeveling te halen, is tweemaal per week een portie vis noodzakelijk, waarvan ten minste een keer een portie vette vis.

Transvet
Transvet is een onverzadigd vet dat nog slechter is voor de gezondheid dan verzadigd vet. Dit zit in producten met gedeeltelijk gehard vet, zoals koek en gebak. Het ontstaat in de fabriek wanneer zacht vet en olie 'harder' worden gemaakt.

4. Moet je oppassen voor teveel omega-6?

Door ons veranderde voedingspatroon is de balans van vetzuren verstoord geraakt. De inname van omega-6 is toegenomen ten koste van de omega-3-vetzuren, terwijl het belangrijk is dat deze twee in balans zijn. Doordat deze vetzuren voor hun omzetting dezelfde enzymen gebruiken, remt een overmaat aan omega-6 de omzetting van omega-3-vetzuren. De optimale verhouding in de voeding van omega-6 en -3 is 4:1. In het westerse voedingspatroon is deze verhouding vaak tussen de 10: 1 – 20: 1.

5. Wat is beter, visolie of lijnzaadolie?

Visolie is een betere bron van omega-3-vetzuren dan lijnzaadolie. Het omega-3-vetzuur ALA uit lijnzaadolie moet namelijk door het lichaam nog worden omgezet in in EPA in DHA. Deze omzetting verloopt erg traag en volgens onderzoeken wordt ALA voor maar 2-10 procent omgezet in EPA en DHA.

6. Ik ben vegetarisch. Hoe kom ik aan voldoende vetzuren?

Met een aantal simpele regels kun je als vegetariër goed aan je omega-3-vetzuren komen, zonder daarvoor vis te hoeven eten. Een volwassene heeft ongeveer 3 gram ALA per dag nodig. Plantaardige bronnen zijn lijnzaadolie, koolzaadolie, walnoten(olie) en sojaolie. DHA komt in voldoende hoeveelheden alleen voor in vette vis, maar ook sommige eieren leveren een aardige hoeveelheid. De zogenaamde omega-3 eieren kunnen tot 5,5 x zoveel DHA bevatten als een 'gewoon' ei. Deze eieren zijn echter geen biologische of vrije-uitloopeieren, dus misschien wel goed voor jou maar minder goed voor de kip. 

Vanuit de Vegetariërsbond wordt niet sterk de nadruk gelegd op het halen van de aanbeveling van visvetzuren, behalve bij zwangerschap. Dan is DHA namelijk nodig voor de ontwikkeling van hersenen en zenuwstelsel van de baby. In dat geval kan een plantaardig DHA supplement uitkomst bieden. Deze vetzuren zijn niet afkomstig van vis, maar gemaakt van zuivere algen.

7.  Ik ben allergisch voor vis. Mag ik dan wel visoliecapsules gebruiken?

Bij voedselallergieën zijn het vrijwel altijd bepaalde eiwitten in het voedingsmiddel waarop men reageert. Uit visoliën van een goede kwaliteit zijn de viseiwitten verwijderd. Om een vergelijking te maken: mensen met een pinda-allergie kunnen wel zonder probleem pindaolie gebruiken. Dit is omdat de pinda-eiwitten, die de allergische reactie uitlokken, niet in de olie zitten. Maar heb je een visallergie en wil je het zeker weten, breek dan een van de capsules open en doe een heel klein beetje van de visolie op je lip. Heb je na een halfuurtje geen reactie, dan kun je de visolie hoogstwaarschijnlijk veilig innemen.

8. Word ik dik van vetzuren?

Nee. De essentiële omega-3- en omega-6-vetzuren in visolie en plantaardige olie worden door het lichaam voornamelijk gebruikt als bouwstenen van celmembranen, weefsels en gezondheidsregulerende stoffen zoals prostaglandines. Het zijn dus niet in eerste instantie energieleveranciers zoals bijvoorbeeld verzadigde vetten. Bovendien zijn er aanwijzingen dat de essentiële vetzuren een enigszins stimulerend effect op de stofwisseling hebben en de gewichtshuishouding helpen te reguleren.

9. Van visolie-capsules krijg ik last van oprispingen. Wat kan ik hier  tegen doen?

De oprispingen worden waarschijnlijk veroorzaakt doordat de olie in de capsules in de slokdarm vrijkomt in plaats van in de maag. Je kunt het beste  de capsules vóór de maaltijd innemen – het voedsel helpt dan om de capsules sneller in de maag te laten komen. Bovendien worden de vetzuren in de olie met voeding beter opgenomen.

Bron(nen):

Reactie toevoegen

1 Comment

Door margreet barentsz (niet gecontroleerd) op vr, 08/14/2015 - 22:12

ja, gezellig!
DHA komt in de eerste instantie in algen voor ,dan eet de vis de algen en, zowaar, de vis bevat dan ook DHA! niet te geloven hoe ingenieus!
Maar begrijpelijk dat men dan beweert dat het vooral in vis zit ,en eventueel in eieren die dan weer door kippen gelegd zijn die vol gevoerd zijn met (afval)vismeel!
Omdat men er niet aan wil dat een mens ook direct algen materiaal kan eten en dus, veganist kan zijn zonder problemen van tekorten of zo!
Kortom neem algen olie ,daar zit dan ook geen ophoping van allerlei chemisch materiaal in!
Weten we nog!? SILENT SPRING? is dat plotseling opgelost of is het kop in het zand?