maandag, 20 januari 2020

Een brok in je keel

Over het globus- of brokgevoel

Iedereen kent de 'emotionele' brok in de keel. Bij een droevige film of een huwelijk bijvoorbeeld. Maar dat brokgevoel komt ook voor op andere momenten. Het voelt dan alsof er iets in de keel blijft steken. Het lijkt een slijmprop of graatje dat in de keel blijft hangen en kan dagenlang aanhouden, hoe vaak je ook je keel schraapt. Wat is dat precies?

Een brokgevoel, in medische termen een globusgevoel (globus nervosus), komt veel voor. Het lijkt dan alsof er ter hoogte van het strottenhoofd iets in je keel blijft steken. En hoe vaak je ook hoest, slikt of je keel schraapt; het verdwijnt niet. Vaak is het onschuldig, maar niet altijd.

Oorzaken

Bij het slikken, maar ook bij schrapen en kuchen, span je je keel- en halsspieren. Blijven die spieren gespannen, bijvoorbeeld door stress, dan voelt dat als een brok in je keel. Wanneer de spanning wegebt, verdwijnt ook het brokgevoel. Ook angst, verdriet, woede of een andere sterke emotie kunnen de keel uitdrogen en een brokgevoel veroorzaken, net als verkeerd ademhalen of verkeerd stemgebruik. Daarnaast kun je de slijmproductie in neus en keel als brokgevoel ervaren.

Behandeling

Door geruststelling, bijvoorbeeld omdat de KNO-arts geen afwijkingen heeft gevonden, verdwijnt het brokgevoel vaak vanzelf. Dit kan wel enige weken duren. Soms helpt logopedie bij het bestrijden van een brokgevoel. Je krijgt dan oefeningen waarbij je leert de keel- en halsspieren beter te ontspannen. Als het brokgevoel niet verdwijnt of als er klachten bijkomen, vraag dan een nieuw onderzoek door de KNO-arts aan. Soms heeft een brokgevoel namelijk wel een lichamelijke oorzaak. Meestal gaat een dergelijke afwijking gepaard met andere klachten, zoals moeite met eten, keelpijn, oorpijn of heesheid.

Onderzoeken

De KNO-arts kan een aantal onderzoeken doen naar de lichamelijke oorzaak van een brok in de keel. Keelspiegelen bijvoorbeeld. Hierbij kijkt de arts met een verwarmd spiegeltje en een voorhoofdlamp naar de keel en het strottenhoofd.

Bij sommige mensen is de neiging te kokhalzen tijdens het onderzoek met de keelspiegel te sterk. Er wordt dan gebruik gemaakt van een kleine fiberscoop (laryngoscoop). Na het verdoven van de neus- en keelholte, kijkt de arts dan via de neus naar keel en strottenhoofd. Soms worden er röntgenfoto’s van de hals en slokdarm of neusbijholten gemaakt. Tenslotte wordt af en toe een allergietest gedaan.

Wanneer is het niet onschuldig?

Een brok in de keel is niet onschuldig als het gevoel een lichamelijke oorzaak heeft.

  • Aanlegstoornis van het strottenhoofdBij sommige mensen sluiten de stembanden niet goed: de stem is niet krachtig en wordt gemakkelijk geforceerd. Naast een brokgevoel is er ook sprake van heesheid.
  • Allergie
    Allergie voor de huisstofmijt leidt meestal tot een verstopte neus maar kan ook een brokgevoel veroorzaken.
  • Angina Pectoris
    Door verstopping van de kransslagaderen ontstaat bij lichamelijke inspanning pijn op de borst. Soms geeft deze inspanning een brokgevoel.
  • Chronische keelontsteking
    Als het keelslijmvlies langdurig wordt geprikkeld, kan een chronische keelontsteking ontstaan, soms met een brokgevoel.
  • Een kwaadaardige afwijking (keelkanker)
    Als het brokgevoel samengaat met stemverandering, moeite met eten, verlies van gewicht en oorpijn is onderzoek door een KNO-arts noodzakelijk. Een kwaadaardige aandoening van het slijmvlies van keel, strottenhoofd of de slokdarm is gelukkig zeldzaam.
  • Neusbijholtenontsteking
    Een ontsteking van de neusbijholten kan door slijmafscheiding de keel irriteren, zodat een brokgevoel ontstaat. Klachten zijn: hoofdpijn, snot, neusverstopping en reukverlies.
  • Slijtage van de halswervels
    De randen van de halswervels raken op oudere leeftijd aan de voorzijde verdikt. Omdat de slokdarm tegen de voorzijde van de halswervels aanligt, kan dit een brokgevoel geven.
  • Spierspanning van de slokdarmingang
    De slokdarmingang is een kringspier die soms een te hoge spanning heeft. Dit kun je als een brok in de keel ervaren. Bij mensen met een middenrifbreuk werkt het klepmechanisme tussen slokdarm en maag onvoldoende. Om het overlopen van maagzuur in het strottenhoofd en de luchtpijp te voorkomen ontstaat een hogere spanning in de kringspier van de slokdarmingang, met het brokgevoel als gevolg.
  • Spierspanning van het strottenhoofd
    In en rondom het strottenhoofd lopen spiertjes, onder andere van de stembanden. Bij verkeerd gebruik van de stem worden deze te intensief gebruikt. Dit kan een brokgevoel geven.
  • Vergrote of ontstoken tongamandel
    Een vergrote of chronisch ontstoken tongamandel gaat vaak gepaard met keelpijn, een vieze smaak in de mond, een brok in de keel en koorts.
  • Vergrote schildklier
    Een vergrote schildklier kan zo tegen het strottenhoofd drukken dat dit een brokgevoel veroorzaakt. Vaak zijn er dan bijkomende klachten van een te traag of te snel werkende schildklier.
  • Zenkers divertikel
    Bij een zwakke plek tussen de spieren van de slokdarmingang ontstaat een uitstulping: Zenkers divertikel. Hierdoor ontstaan klachten als moeilijk slikken, slijm in de keel, gewichtsverlies, slechte adem, verslikken en hoesten. Je kunt hierbij ook een brok in de keel krijgen. 

Bron(nen):